دیسک کمر از تشخیص تا درمان

دیسک کمر و راههای درمان آن

شکل 1- ساختمان ستون مهره ها شامل دیسک کمر ، اعصاب بین مهره ای
تنه مهره های کمر را نشان می دهد

دیسک کمر چیست؟

دیسک کمر یک وضعیت پزشکی است که در آن دیسک‌های موجود بین استخوان‌های کمربند آسیب می‌بینند. این وضعیت شامل شکست یا ترک دیسک است و ممکن است به علت فعالیت‌های سنگین، صعود و نزول پیاده و آسیب‌های دیگر اتفاق بیفتد. علایم شامل درد شدید، عوارض عصبی و محدودیت حرکت است. درمان ممکن است شامل استراحت، فیزیوتراپی و در صورت لزوم، جراحی باشد.

وقتی دیسک کمر آسیب می‌بیند، ماده داخلی آن ممکن است از طریق یک شکست یا ترک خارج شود، که به عنوان تریشه دیسک شناخته می‌شود. این ممکن است به دلیل فعالیت‌های سنگین، صعود و نزول پیاده، جابجایی نادرست، ضربه یا آسیب‌های دیگر اتفاق بیفتد.

علایم دیسک کمر می‌تواند شامل درد شدید در ناحیه پشت، سرفه، عوارض عصبی مانند درد، محدودیت حرکت و ضعف عضلات باشد.

درمان دیسک کمر ممکن است شامل استراحت، فیزیوتراپی، تجویز داروها برای کاهش التهاب و درد، درمان‌های تسکین‌دهنده، تزریقات استروئیدی، و در صورت نیاز، جراحی باشد.

بیماری یا پارگی دیسک کمر در چه سنی دیده می شود ؟

بیماری دیسک کمر ، بیماری افراد میان‌ سال است ، یعنی شایع ترین سن ابتلا به دیسک کمر دهه سوم و چهارم ( بین 30 تا 40 سالگی ) است. در بسیاری از موارد ، بیمار درد کمر یا اندام تحتانی را ماهها یا حتی سالها دارد و معمولا با دارو بهبود نسبی پیدا می کند. در یکی از این حملات درد کمر بسیار شدید می‌شود و دیگر به درمان‌های طبی پاسخ نمی‌دهد.

شکل 2- ریشه های عصبی را نشان میدهد که از سوراخ های ستون فقرات خارج می شوند
و در باسن عصب سیاتیک را تشکیل می دهند

کار دیسک کمر چیست ؟

۱- باعث می شود که ما به جلو و عقب و چپ و راست بتوانیم خم شویم و بچرخیم در واقع دیسک یک بلبرینگ زنده است.

۲- مانند کمک فنر ضربه های وارد شده به ستون فقرات را می گیرد ، بنابرین ما یکنواخت راه می رویم.

۳- هنگام بلند کردن اجسام سنگین ، به دیسک که ساختمانی قابل فشرده شدن هست فشار وارد می شود ، در نتیجه مهره ها که قابل فشرده شدن نیستند از شکستگی محافظت می شوند.

۴- هر دیسک مانند اهرم های کوچکی در حرکات ستون فقرات عمل می کند و باعث می شود که ما بتوانیم اجسام سنگین را بلند کنیم.

دیسک از چند قسمت درست شده است ؟

دیسک از دو قسمت درست شده است. یکی حلقه دیسک که آنولوس فیبروزوس ‌annulus fibrosus و دیگری هسته دیسک که نوکلئوس پولپوزوس Nucleus Pulposus نامیده می شود.

‎ حلقه دیسک از چندین لایه بهم تنیده کلاژندرست شده است .(( مانند تایر ماشین ))

شکل 3- دیسک ازدو قسمت هسته دیسک و حلقه دیسک درست شده است .
هسته دیسک خاصیت ژلاتینی دارد و حلقه دیسک مانند پیاز 16 لایه بهم تنیده دارد.
در پشت دیسک سوراخ بین مهره ای و ریشه های عصبی قرار دارد.

دیسک کمر کجاست؟

دیسک ها در واقع بلبرینگهای زنده هستند که در بین مهره های ما قرار گرفتند ، و باعث می شوند که ما به طرف جلو و عقب و طرفین خم شویم یا بتوانیم بچرخیم. در واقع دیسک کمر فاصله بین مهره ها هستند. از لحاظ جنس و نوع ، دیسک یک نوع غضروف است. از لحاظ ساختمانی دیسک از یک حلقه و هسته درست شده است ، درست مانند تایر ماشین که دارای یک لاستیک پر از باد و یک لاستیک دیگر که در پیرامون آن قرار گرفته است. بنابراین در کمر ما که ۵ مهره دارد که پنج عدد دیسک در بین آنها قرار گرفته است.

تشخیص دیسک کمر

دیسک کمر در همه افراد وجود دارد ، ولی منظور مردم از اینکه دیسک کمر دارم یعنی دیسک کمرشان پاره یا معیوب است. تشخیص بیماری دیسک کمر به چندین طریقه صورت می گیرد: مهم ترین آن ها شرح حال بیمار است. در بیماری دیسک کمر معمولاً یک درد شدیدی ناگهان در کمر یا در پشت پای بیمار ظاهر می شود. معمولاً یک طرفه است و گاهی می تواند دو طرفه هم باشد. ممکن است بیمار سابقه کمردرد های مبهمی را در گذشته داشته باشد ، اما به ناگهان دچار یک کمردرد یا پا درد بسیار شدید می شود. درد دیسک کمر معمولاً در مسیر عصب سیاتیکاست. یعنی دردی است که از کمر شروع می شود و به داخل لگن و به پشت ران و سپس پشت ساق پا انتشار پیدا می کند. دومین راه تشخیص درد دیسک کمر انجام معاینه بیمار است. پزشک در هنگام معاینه بیمار با بالا آوردن پای بیمار باعث درد و یا تشدید درد بیمار می شود. در نهایت برای اثبات تشخیص پارگی یا بیماری دیسک کمر می توانیم از ام آر آی استفاده کنیم، که دیسک کمر را کاملا نشان می دهد و همچنین نوع بیماری دیسک میزان و پارگی آن، و همچنین محل بیرون زدگی دیسک کمر را نشان می دهد. علاوه بر این می توان از انجام نوار عصب و عضله نیز برای اثبات پارگی دیسک کمر و تشخیص درد دیسک کمر کمک گرفت.

علائم بیماری دیسک کمر چیست ؟

علائم بیماری دیسک کمر به چند دسته تقسیم می شود. 1- کمر درد 2- درد اندام های تحتانی است که اصطلاحاً درد سیاتیکی نامیده می شود 3- علائم عصبی حسی مانند گزگز و سوزش و خواب رفتن کل اندام ها ی تحتانی یا بی حسی در قسمتی از اندامهای تحتانی 4- اختلالات حرکتی مانند ضعیف شدن عضله ها ی اندام تحتانی 5- سندروم دم اسب که تمام اندام‌های تحتانی از کار افتاده و فرد دچار بی اختیاری یا عدم توانایی در ادرار کردن می شود.

شکل 5- درد در مسیر عصب سیاتیک را نشان می دهد.
درد سیاتیکی از پشت باسن به پشت ران و پشت ساق پا تیر می کشد.
فتق دیسک بین مهره ای L4-L5 و L5-S1 باعث درد سیاتیک می شود.

شایع ترین علائم دیسک کمر

شایع ترین علائم دیسک کمر عبارتند از کمر درد و دردی که از کمر به اندام های تحتانی که اصطلاحا درد سیاتیک نامیده می شود. این درد از داخل کمر به پشت باسن و سپس پشت ران تیر می کشد سپس از آنجا به پشت ساق پا می رود. دیسک های کمر خفیف معمولا به صورت درد های دائمی نیستند. بلکه بیمار مدتی درد دارد و مدتی خوب است. درد کمر ممکن است همراه با درد سیاتیک باشد یا گاهی فقط بیمار درد کمر دارد و در بعضی از بیماران فرد فقط درد اندام تحتانی دارد ، بدون اینکه سابقه کمر درد داشته باشد .

بنابراین شایع ترین علایم دیسک کمر به طور خلاصه شامل : درد کمر و درد سیاتیک است . درد سیاتیک را در اصطلاح پزشکی درد تیر کشنده یا رادیکولر هم می گویند.

دیسک کمر و بی حسی پا

دیسک کمر می تواند موجب بی حسی پا شود. علاوه بر آن دیسک کمر میتواند باعث اختلال در حرکت پا شود. یعنی پای انسان را ضعیف کند و به این ترتیب که هر ریشه عصبی دو قسمت دارد یکی قسمت حسی و دیگری قسمت حرکتی ، اگر فشار به قسمت حسی بیاید باعث اختلال در حس پای انسان می شود و اگر فشار بر روی قسمت حرکتی باشد باعث ضعف عضلانی می شود. معمولاً وقتی که بیمار دچار ضعف عضلانی می شود ، حس بیمار نیز کم شده است. اختلال در حس یا حرکت اندام های تحتانی که در اصطلاح پزشکی پا نامیده می شود می تواند نشانه فشار شدید و جدی بر روی ریشه عصبی باشد و ممکن است بیمار نیاز به عمل جراحی داشته باشد.

عصب اوبتوراتور ، عصب فمورال و عصب سیاتیک

علائم دیسک کمر در پا چیست ؟

بسیاری از مردم فکر می کنند کسی که دچار دیسک کمر است چرا باید درد اندام تحتانی(در اصطلاح عامه درد پا داشته باشد؟) ولی حقیقت این است که اعصابی که باعث حرکت اندام های تحتانی ( پاهای ) ما می شوند در واقع از کمر ما منشا می گیرند و وارد اندام های تحتانی ( پاهای ) ما می شوند و باعث ایجاد علائم دیسک کمر در پا می گردد. در اندام تحتانی ( پای انسان ) سه عصب وارد می شود که منشا آنها از ریشه های عصبی است که از کمر منشا می گیرند. این سه عصب شمال عصب اوبتوراتور ، عصب فمورال وعصب سیاتیک. چون عصب سیاتیک از ریشه های عصبی چهارم و پنجم ( L4 و L5 ) منشا می گیرد و دیسک ( L4 - L5 ) شایع ترین دیسکی است که خراب می شود درد سیاتیکی شایع ترین درد در مسیر بقیه اعصاب است. درد سیاتیکی دردی است که از کمر شروع و به پشت باسن و سپس به پشت ران و پشت یا قسمت خارجی ساق پا تیر می کشد.
دیسک های L2 - L3 ریشه عصبی L3 را تحت فشار قرار می‌دهد و درد آن در مسیر عصب فمورال است یعنی دردی است که از کمر به جلوی ران تا زانو تیر می کشد.
دیسک L1 - L2 ریشه دوم کمری را تحت فشار قرار می‌دهد و باعث درد در مسیر عصب اوبتوراتور می شود . یعنی دردی که در مسیر داخل ران تیر می کشد.

انواع بیماری دیسک کمر چیست ؟

دیسک کمر یک کلمه عام است ، بیماری دیسک کمر شامل یک طیف از انواع متفاوتی از بیماری‌ها می تواند باشد. به هر حال هر دیسکی که از لحاظ ساختمانی و از لحاظ عملکرد با دیسک طبیعی انسان متفاوت باشد بیماری دیسک کمر نامیده می‌شود.بیماری دیسک کمر انواع گوناگونی دارد که می توانید با بیماری دیسک کمر به صورت کامل آشنا شوید.

شکل6- انواع بیماری دیسک شامل ساییدگی یا دژنراسیون دیسک،
برجستگی دیسک (Disc bulging )فتق یا پارگی دیسک کمری (Herniated disc )
کاهش ارتفاع دیسکی و پیدایش زواید استخوانی را نشان می دهد.

پارگی دیسک کمر چگونه اتفاق می افتد ؟

دیسک کمر در اثر حرکت های متناوبی که در بدن انسان به وجود می آید و به تدریج فرسوده می شود زیرا به طور متوسط کمر انسان در هر روز هشت هزار بار حرکت می کند و همین باعث به وجود آمدن ترک های ظریف در داخل دیسک می شود. معمولاً در بدن انسان ترکهای دیسک همیشه بوجود می آید و بتدریج جوش می خورد. می توان گفت که دیسک خاصیت خود ترمیمی دارد. معمولا ترک های کوچک دیسک علامتی ایجاد نمی کنند. اما در بعضی از افراد که زمینه‌های ژنتیکی دارند ، این ترک های کوچک ، جوش نمی خورند و بزرگتر شده و گاهی به هم می پیوندند و باعث ایجاد یک شکاف بزرگ در حلقه دیسک می شود. همانطور که در عکس پارگی دیسک کمر ملاحظه می فرمائید ، در یک حرکت ناگهانی هسته دیسک این شکاف را گشاد تر کرده و از مرکز دیسک وارد شکاف ایجاد شده می شود به این ترتیب فرد دچارپارگی دیسک کمر یا فتق دیسک کمر می شود. بنابراین بیماری های دیسک کمر یک بیماری مکانیکی است که در اثر حرکت ایجاد می شود و علائم آن نیز مکانیکی است یعنی با حرکت کمر درد بیشتر می شود.

شکل 4- دیسک پاره شده که باعث فشار به ربشه عصبی می شود

درمان دیسک کمر

یکی از راه های درمان دیسک کمر می توانیم در مرحله اول از داروهای ضد التهاب که در ایران اصطلاحاً مسکن نامیده می شود ، استفاده کنیم. این داروها باعث کاهش ورم اطراف ریشه عصبی می شوند ودر نهایت باعث بهبود بیماری می شود. یکی دیگر از راه های درمان دیسک کمر، استفاده از فیزیوتراپیاست که در آن با گرم کردن و دادن ورزشهای مخصوص دیسک را درمان می کنند و علاوه بر آن آب درمانی ، تزریق در داخل مفاصل ستون مهره ها یا در اطراف ریشه های عصبی از راههای دیگر درمان دیسک است. در صورتی که بیمار به درمانهای فوق جواب ندهد، دیسک را می توان با انجام عمل جراحی لیزر یا عمل آندوسکوپی یا روش های عمل جراحی باز دیسک کمر درمان کرد.

درمان طبی دیسک کمر

در تمام مناطق دنیا اولین قدم در درمان بیماری یا بیرون زدگی دیسک کمر درمان طبى دیسک کمر یا به عبارت دیگر درمان غیر جراحی است. درمان طبی یعنی استفاده از دارو در درمان بیماری ها از قدیم الایام افراد به تجربه دریافته بودند که گذاشتن شاخه های درخت بید برروی بدن باعث کاهش تب می شد. عده ای نیز دریافته بودند که گذاشتن شاخه های درخت بید در روی عضوی که درد می کرد باعث بهبود درد می شد.از آنجا که دانش پزشکی یک علم تجربی است، با پیدایش بیمارستانهای جدید نیز ابتدا از گیاهان برای درمان بیماری ها استفاده می کردند.

درمان قطعی دیسک کمر

در واقع درمان قطعی دیسک کمر وجود ندارد. درمان دیسک کمر مانند تمام راه حل هایی که در دنیا برای مسائل گوناگون وجود دارد " نسبی" است. ولی می توان گفت که پیشرفت های خوبی برای درمان دیسک ‌کمر تاکنون حاصل شده است. به طوری که امروزه در حدود۸۰% از کمردردها با درمانهای بدون جراحی خوب می شود. در ۲۰ درصد مواردی که بیماران نیاز به جراحی پیدا می کند، ۸۰ درصد اینگونه بیماران هم پس از جراحی خوب می شوند. بنابراین درصد کمی از بیمارانی که کمردرد و دیسک کمر دارند خوب نمی شود. خوب شدن و خوب نشدن دیسک کمر بستگی به فاکتورهای زیادی دارد که شامل :
۱- میزان طول کشیدن علایم دیسک
توصیه می شود که از زمانی که علائم دیسک کمر شروع می‌شود تا زمانی که پیشرفته‌ترین درمان‌ها که درمان های جراحی است انجام میشود بیش از یک تا دو ماه بیشتر فاصله نباشد. قاعدتا مزمن شدن بیماری دیسک کمری درصد موفقیت را برای درمان دیسک کمر کم می کند.
۲- میزان پیشرفته بودن بیماری دیسک کمر
بیماری و پارگی دیسک کمر مانند هر بیماری دیگر می تواند به صورت خفیف ، متوسط و شدید باشد . قاعدتاً هرچه میزان خطر خرابی دیسک کمر بیشتر باشد درمان قطعی آن مشکل تر است.
۳- تعداد دیسک های کمری که پاره هستند
قاعدتاً وقتی یک نفر فقط یک دیسک کمری پاره داشته باشد ، درمان او می تواند قطعی تر از فردی است که چندین دیسک کمری پاره داشته باشد .
۴- گرفتاری ساختمانهای دیگر ستون فقرات مانند مفاصل ستون فقرات و یا تنگی کانال نخاعی.
همانطور که قبلا شرح داده شده است، در پشت ستون فقرات دو مفصل وجود دارد که فاست نامیده می شود. گرفتاری فاست ها و یا تنگی سوراخی که عصب از داخل کانال نخاعی خارج می شود که در اصطلاح عمومی تنگی کانال نخاعی نامیده می شود نتیجه عمل را کم می کند. به عبارت دیگر افرادی که علاوه بر پارگی دیسک تنگی کانال نخاعی و یا بیماری فاست ندارند ، درمان جراحی قطعی تر از افرادی است که بیماری‌های فوق را دارند.
۵- بیماری های زمینه ای که اعصاب و استخوانها را گرفتار می کنند
مثلاً کسانی که بیماری های دیابت یا چاقی دارند و یا بیماری های روماتیسمی مانند آرتریت روماتویید دارند ، احتمال درمان قطعی است کمتر می شود.

آیا دیسک کمر خوب میشود؟

اکثر فتق دیسک های کمر شده خود به خود برطرف می شوند. اگرچه ممکن است فتق های کوچکتر با خیال راحت و بدون جراحی درمان شوند ، اما دیسک های پاره شده و برجسته از ترس فشرده شدن رشته های دم اسب ، توسط عمل درمان می شوند.

چه ورزشی برای دیسک کمر خوبه؟

ورزش می تواند سهم مهمی در کاهش علائم ناشی از فتق دیسک کمر داشته باشد. برخی فعالیت های بدنی به تقویت عضلات و ایجاد ثبات در ستون فقرات کمک می کنند و در نهایت باعث کاهش فشار و تسکین درد می شود.ورزش کشش و یوگا ، حالت زانو به سینه ، ژست سگ و پرنده ، ژست مار کبرا ، حالت گرفتن شست پا با دست ، پیاده روی ، دوچرخه سواری ، شنا کردن

آیا دیسک کمر درمان قطعی دارد؟

در واقع درمان قطعی دیسک کمر وجود ندارد. درمان دیسک کمر مانند تمام راه حل هایی که در دنیا برای مسائل گوناگون وجود دارد " نسبی" است. ولی می توان گفت که پیشرفت های خوبی در درمان دیسک‌ کمر تاکنون حاصل شده است. از درمان غیر جراحی و درمان جراحی به عنوان گزینه های مناسب برای درمان رادیکولوپاتی ناشی از فتق دیسک کمر پشتیبانی می کنند. مداخله جراحی ممکن است منجر به تسکین سریع علائم و بازگشت سریع بیمار به کار شود.

درمان بیماران مبتلا به فتق دیسک کمری چگونه انجام می شود؟

درمان های اولیه باید شامل استفاده منطقی از داروهای ضد درد ، دوره کوتاه مدت استراحت ، فیزیوتراپی و تزریقات احتمالی استروئید اپیدورال باشد. قبل از در نظر گرفتن جراحی ستون فقرات ، می توان تزریق را انجام داد ، مگر اینکه بیمارعلائم خاصی مانند نقص حسی یا حرکتی ، علایم عصبی پیشرونده یا بی حسی ناحیه تناسلی و باسن ها همراه با بی اختیاری ادرار و مدفوع داشته باشد.

درمان اولیه فتق دیسک چیست؟

درمان اولیه باید شامل استراحت کوتاه مدت ، فیزیوتراپی و استفاده مناسب از داروهای مسکن باشد. در بیشتر موارد ، علائم رادیکوپاتی یا سیاتیک درعرض شش هفته کاهش می یابد یا برطرف می شود.

علائم دیسک کمر در بارداری

دوران بارداری یکی از دوره های مهم زندگی خانم هایی که در سنین باروری هستند می باشد. در حدود ۵۰ درصد زنان باردار در مرحله ای از بارداری درجاتی از کمر درد را حس می کنند و این به علت این است که بیومکانیک ستون مهره ها در دوران بارداری تغییر می کند ، با بزرگ شدن شکم بتدریج قوس کمر افزایش می یابد.
کمردرد در بیماران حامله به دو دسته تقسیم می شود.
۱- یک دسته از بیمارانی که قبل از بارداری سابقه کمر درد، بیماری دیسک کمر یا لیزخوردگی مهره های کمری دارند.
۲- در خانم هایی که قبل از دوران بارداری هیچ گونه کمر دردی نداشتند و پس از بارداری دچار کمردرد می شوند.
در گروه اول که بیمار سابقه بیماری و اختلالات دیسک کمری را دارد قاعدتاً باید قبل از اقدام به حاملگی درمان شود و حداقل شش ماه درد کمر نداشته باشد و سپس اقدام به حاملگی نماید.
چرا در حین حاملگی در طول زمان حاملگی اختلالات دیسک کمری بیشتر یا شدید تر می‌شوند ؟
اصولاً در حاملگی هورمونی به نام پروژسترون به مقدار زیاد ترشح می شود. این هورمون باعث شل شدن لیگامان ها می شود و به همین جهت با بزرگ شدن شکم ، قوس کمری خانم حامله هم زیاد می شود. افزایش قوس کمر باعث کم شدن فضای داخل کانال نخاعی می شود ، حال اگر فردی مستعد بیماری های دیسک یا تنگی کانال نخاعی باشد فشار بیشتری بر عصب وارد می شود و باعث کمردرد می شود.
چرا عده ای از خانمهایی که قبل از حاملگی هیچگونه دردی نداشته اند در هنگام حاملگی دچار کمردرد می شوند؟
کمر درد در این افراد بستگی به میزان انعطاف پذیری کمر و مفاصلی به نام فاست که در پشت ستون مهره ها قرار گرفته است دارد. به همان دلیل که قبلاً ذکر شد هنگام حاملگی قوس کمر افزایش می‌یابد و در خانم هایی که انعطاف‌پذیری خوبی ندارند و قبل از حاملگی اهل ورزش و حرکات ورزشی و نرمش نیستند کمر درد شایع تر است بنابراین توصیه می شود که خانم ها قبل از اقدام به حاملگی از انعطاف بدنی خوبی برخوردار باشد.

حاملگی با چه مکانیزم هایی باعث افزایش کمردرد می شود؟
۱ - افزایش قوس کمر در اثر بزرگ شدن شکم
۲- در هنگام حاملگی احتباس آب و نمک Retention اتفاق می‌افتد و به عبارت دیگر خانم های حامله ممکن است دچار ورم در اندامهای مختلف از جمله کمر بشوند.
۳- با پیشرفت حاملگی معمولاً تحرک و ورزش هایی که یک خانم قبل از بارداری انجام می‌داد کم میشود
۴ - بزرگ شدن رحم خود باعث فشار بر روی شبکه اعصاب داخل لگن میشود همین باعث کمردرد و یا درد های سیاتیک ممکن است بشود.
۵- باز شدن مفصل ساکروایلیاک که فرد را آماده زایمان میکند خود باعث درد کمرمی شود.

علل درد سیاتیک در حین حاملگی چیست ؟

درد سیاتیک به دردی گفته می شود که از لگن شروع شده و به پشت باسن و سپس پشت ران و پشت ساق پاها انتشار پیدا می کند.علل درد سیاتیک در یک خانم حامله به شرح زیر است:
۱ - ۱۲ تا ۲۰ درصد افراد جامعه در طول دوران زندگی خود ممکن است دچار پارگی و یا اختلال دیسک کمر شوند. در عده ای از افراد این پارگی دیسک در زمان حاملگی اتفاق می افتد.
۲ - در اواسط حاملگی سر جنین به طرف پایین می چرخد و در داخل لگن قرار می گیرد و همین قرار گرفتن سر جنین در داخل لگن ممکن است باعث فشار بر روی ریشه های عصب سیاتیک بشود.
۳- سندروم پیریفورمیس زمان حاملگی هم دیده می‌شود یعنی در باسن انسان عضله ای به نام عضله پیریفورمیس دچار انقباض شده و بر روی عصب سیاتیک فشار می آورد.

مواد مضر و مفید برای دیسک کمر

مواد مضر برای دیسک کمر

اگر دچار دیسک کمر با کمر درد شدید لازم است که از بعضی از مواد اجتناب کنید و به عبارت دیگر رژیم غذایی مناسبی بگیرید. یکی از مسائل مهمی که رعایت آن در در درمان دیسک لازم است در نظر گرفته شود ، کاهش وزن است . بنابرین غذاهای زیر برای مبتلایان به دیسک کمر مضر است :

غذاهای کاربوهیدرات یا قندی مانند برنج سفید ، ماکارونی، سیب زمینی و نوشابه ها از بدترین غذاهایی هستند که می توانید بخورید. این مواد می توانند باعث افزایش وزن شوند. وزن بیش از حد می تواند درد کمر را بدتر کند. شما همچنین باید از غذاهای شیرین کننده های مصنوعی اجتناب کنید زیرا آنها همچنین می توانند التهاب ایجاد کنند.
بنابراین نتیجه میگیریم خوردن غذاهای قندی در کسانی که دچار بیماری دیسک کمر هستند مضر است.
در ایران خوردن برنج شایع است و اغلب افراد چاق و بدتر از آن شکم بزرگ دارند. سیب زمینی نیز با اغلب غذاهای فست فوت سرو می شود که برای دیسک کمر مضر است. بنابرین مبتلایان به دیسک کمر لازم است غذای خود را بجای برنج با نان بخورند .

روغن های گیاهی
اکثر روغن های گیاهی حاوی اسیدهای چرب امگا 6 هستند. این اسیدهای چرب لزوما بد نیستند. با این حال، هنگامی که اسیدهای چرب امگا 6 در بدن بیش از اسیدهای چرب امگا 3 باشند ، این می تواند پاسخ التهابی ایجاد کند. اگر شما در هنگام پخت و پز از روغن گیاهی استفاده می کنید، باید فقط از مقدار کمی از آن استفاده کنید. روغن زیتون یکی از سالم ترین روغن هایی است که می توانید در طبخ غذا استفاده کنید زیرا دارای چربی های تک اشباع Monosaturated است.

۲- غلات تصفیه شده یا بدون پوست و سبوس Refined Grains
بهتر است که غلات کامل و سبوس را به جای غلات تصفیه شده و بدون سبوس بخورید. پیتزا، اغلب غلات سوپر مارکت ها و نان سفید از غذاهایی هستند که از غلات تصفیه شده و بدون سبوس تهیه شده اند. غلات پوست کنده یا بدون سبوس ، پس از مصرف می توانند باعث ایجاد ترشح ناگهانی و شدید انسولین شوند. این می تواند باعث التهاب شود.
۳- لبنیات مانند شیر و سایر فرآورده های شیر
اغلب به عنوان بخشی ضروری از یک رژیم غذایی سالم توصیه می شوند. با این حال، محصولات لبنی می توانند در عده ای از افراد باعث التهاب شوند. بسیاری از مردم کمبد لاکتوز دارند ، به این معنی که بدن آنها به سختی فرآورده های شیری را هضم می کند. در عده ای از افراد باعث التهاب می شود.
۴- ذرت فرآوری شده
خود ذرت غذای خوب و سالم است . با این حال، زمانی که پردازش و فرآوری می شود، دیگر سالم نیست. ذرت فرآوری شده می تواند باعث ایجاد یک اسپایک یا ترشح ناگهانی و شدید انسولین در بدن و واکنش التهابی شود. اگر تصمیم به خوردن ذرت دارید، باید مطمئن شوید که پردازش نشده است.
۵- گوشت قرمز
گوشت قرمز ممکن است یک منبع بزرگ پروتئین باشد، اما اگر کمر درد دارید لازم است از خوردن گوشت قرمز اجتناب کنید. گوشت قرمز دارای ماده ای است که به نام Neu5GCنامیده می شود. این ماده التهاب را تشدید می دهد.
۶- غذاهای حاوی مواد شیمیایی و نگه دارنده
بهتر است ازمصرف مواد غذایی حاوی مواد شیمیایی و نگه دارنده خودداری شود. غذاهای حاوی رنگ آمیزی، افزودنی ها و نگهدارنده ها توسط بدن شما به عنوان مواد سالمی که وارد بدن شده اند به رسمیت شناخته نمی شوند. به همین دلیل است که خوردن این مواد باعث واکنش التهابی می شود. بنابرین اطمینان حاصل کنید که قبل از خرید هر ماده غذایی از فروشگاه مواد غذایی، برچسب های غذایی را بخوانید.
اغلب مواد کنسروی و نیمه آماده حاوی مواد نگه دارنده هستند بنابرین سعی کنید خودتان غذای تازه بپزید و کمتر از آنها استفاده کنید.

مواد مفید برای دیسک کمر

تغذیه نقش مهم و مستقیمی در سلامت ستون فقرات دارد و در بهبود دیسک ها و اختلالات سطوح مفاصل ستون فقرات نقش بسیار مهمی دارد.

۱- گلوکوزامین :
این ماده به طور طبیعی در بدن یافت می شود و برای نگهداری و تعمیر کلاژن (ماده اصلی سازنده دیسک ها) ضروری است. بدن از گلوکوزامین سولفات برای تشکیل مواد شیمیایی استفاده می کند که نیاز به تعمیرغضروف، تاندون ها و رباط ها و مایع سینوویال دارد (مایع طبیعی که مفاصل نخاعی را می پوشاند). کلاژن به حفظ و نگهداری غضروف مفصل نخاعی کمک می کند.
۲- آنتی اکسیدان ها : مانند زردچوبه - جلوی تخریب کلاژن را می گیرند.
۳- اسیدهای چرب حاوی امگا ۳ : دارای خواص تشکیل کلاژن هستند و بدن از آنها برای تعمیر و جلوگیری از آسیب به غضروف و دیسک ها استفاده میکند .
۴- غذاهای غنی از گوگرد :
این مواد باعث افزایش تولید پروتئین و کلاژن می شوند .
۵- سویا : اعتقاد بر این است که سویا حاویGenistein و ایزوفلاون است. این ماده مسئول تولید کلاژن است و همچنین مهار کردن آنزیم های است که باعث شکستن شدن مولکول های کلاژن میشوند . محصولات سویاشامل شیر سویا، پنیر سویا می باشد .
۶- فیبر ها : این مواد به هضم غذا و جلو گیری از نفخ شکم کمک می کنند و به طور غیر مستقیم باعث جلو گیری از افزایش قوس کمر می شوند.
۷- محصولات دریایی : مانند صدف ، خرچنگ، میگو
۸- ماهی ها ، ساردین، ماهی قزل آلا ، ماهی تون .
۹- سبزیجات تیره مانند kale (یک نوع کلم)، اسفناج، collard (نوعی کلم)، آسپاراگوس یا مارچوبه.
۱۰- میوه ها و سبزیجات قرمز رنگ : فلفل قرمز، چغندر، گوجه فرنگی ، blueberry,blackberry و انگور قرمز
۱۱- پیاز و سیب های قرمز (که حاوی یک ماده به نام Quercitin می باشند که دارای خواص ضد التهابی طبیعی است.)
۱۲- زیتون های سیاه
۱۳- روغن زیتون
۱۴- انواع لوبیا
۱۵- آب : مهمترین ماده در ترمیم دیسک کمر و جلوگیری از ترک های بیشتر در حلقه دیسک آب است . بنابرین آب زیاد و تدریجی و جرعه جرعه بنوشید و همبشه خود را کاملاً هیدراته نگه دارید. در حالت ایده آل ، روزانه 8 فنجان آب بنوشید.
۱۶- شیر ، پنیر ماست کم چرب
۱۷- انجیر
۱۸- زردآلو
۱۹- آوکادو
۲۰- خشکبار مانند بادام فندوق گردو کنجد
۲۱- کلسیم و منیزیوم این مواد باعث داشتن استخوان های قوی می شوند.
اغلب مکمل هایی که در درمان کمر درد توصیه میشوند حاوی موادی هستند که در بالا نام برده شد.

دیسک کمر و بی حسی پا

چرا من در پاهایم بی حسی دارم؟

هنگامی که پاهای شما احساس خستگی می کنند، می تواند به دلیل نشستن در وضعیت بد در مدت طولانی تا آسیب عصبی ناشی از دیابت یا به علت تنگی کانال نخاعی و پارگی دیسک کمر باشد.

پارستزی Paraltesia

اگر شما مدت طولانی نشسته باشید یا پاهای شما برای مدت طولانی خمیده باشند ، اعصابی که در اندام های تحتانی شما قرار دارند فشرده می شوند. در این حالت ارتباط بین مغز و اندام های تحتانی شما از بین می رود و اکثر افراد در این حالت می گویند پاهایم خواب رفته است. این حالت را در پزشکی پارستزیمی‌گوییم. در این حالت شخص حس می کند که پای او می سوزد و یا هزاران سوزن در اندام تحتانی وی فرو می رود.

علل خواب رفتن پا به شرح زیر است:
۱- سیاتیک
عصب سیاتیک عصبی است که از پشت باسن به پشت ران و سپس به پشت ساق پا انتشار پیدا میکند. البته عصب سیاتیک در پشت زانو به دو شاخه تبدیل می شود و به داخل ساق پا وارد می‌شود. اگر به هر دلیلی به شاخه های عصب سیاتیک در کمر ، در اثر پارگی دیسک یا تنگی کانال نخاعی فشار وارد شود ، می‌تواند به صورت خواب رفتن احساس سوزن سوزن شدن و یا احاس سوختن در اندام های تحتانی بروز کند.
فردی که دچار بیماری دیسک یا تنگی کانال نخاعی در کمر می باشد ، علاوه بر احساس سوزش و خواب رفتگی در پا، از درد در مسیر سیاتیک و یا ضعف عضلانی نیز شاکی است و درد و خواب رفتگی با سرفه عطسه خم شدن به جلو افزایش پیدا می کند.

۲- نوروپاتی ناشی از دیابت
قند خون بالا در یک دوره طولانی می تواند به اعصابی که در بدن وجود دارد آسیب برساند، اغلب اعصاب پاها یا اندام های تحتانی گرفتار می شود. این بیماری را نوروپاتی محیطی می گویند. علت ایجاد نوروپاتی در واقع بسته شدن شریان تغذیه کننده عصب می باشد.

نوروپاتی چگونه به وجود می آید؟
هر عصبی که در اندام های ما قرار دارد ، از جمله عصب سیاتیک، مانند یک کابل تلفن است. اگر در کابل تلفن دقت بفرمایید ملاحظه می کنید که یک پوسته سیاه رنگ ضخیم دارد و در داخل آن هزاران رشته تلفن قرار دارد و هر رشته سیم تلفن غلاف و پوشش جداگانه‌ای دارد که به رنگ های مختلف قرمز سفید و نارنجی دیده می شود. به همین جهت سیم های تلفن با هم اتصالی پیدا نمی کنند در هر عصبی از جمله عصب سیاتیک نیز وضع به همین گونه است. یعنی هر عصب از هزاران رشته های نازک عصبی که در دور خود یک غلاف دارند تشکیل شده است که در واقع مانع اتصال دو رشته عصبی می‌شود و هزاران رشته عصبی در داخل یک غلاف محیطی قرار گرفتند که عصب محیطی مانند سیاتیک را درست می کنند.
در نوروپاتی مانند این است که رشته های ریز عصبی که در داخل یک عصب بزرگ واقع شده‌اند به هم اتصالی می کند. در نوروپاتی دست ها و بازوها هم ممکن است بی حس شود، خواب رفتگی و سوزش ناشی از نوروپاتی شب ها بدتر می شود.

نوروپاتی محیطی ممکن است علایم دیگری نیز داشته باشد شامل :
۱- ضعف عضلانی
۲- درد شدید در پاها
۳- کاهش رفلکس پاها
۴- زخم و عفونت های پا
۵- اختلال تعادل
۶- ایجاد درد در پا با لمس کردن یا فشردن پا

اگر علائم نوروپاتی دارید در اولین فرصت لازم است که قند خون خود را کنترل نمایید. زیرا نوروپاتی می تواند پیشرونده شود. نوروپاتی ها سه نوع هستند . ۱- حرکتی ۲- حسی ۳- مخلوطی از هر دو
در نوروپاتی حسی فرد با احساس سوزش و خواب رفتگی در پاها مراجعه می‌کند. نوروپاتی در دست ها در همان جایی حس می‌شود که انسان دستکش می‌پوشد و نوروپاتی در پاها در همان جایی حس می شود که انسان جوراب می پوشد.
نوروپاتی حرکتی فرد با ضعف و فلج عضلانی مراجعه می کند.
در نوروپاتی مخلوط فرد هم سوزش و خواب رفتن و هم ضعف عضلانی دارد. به همین جهت کسانی که دچار نوروپاتی می شوند لازم است که هر روز پاهای خود را معاینه و نگاه کنند. زیرا ممکن است این گونه افراد دچار زخم هایی بشوند که با گذشت زمان عمیق شود و فرد متوجه وجود زخم در پا نشود و در نهایت منجر به قطع پا شود.
بیمارانی که دچار نوروپاتی حسی هستند ، حس می کنند که پای آنها در داخل آتش قرار گرفته است و مرتب پای خود را در داخل آب سرد قرار می دهند. بعضی از افراد مبتلا به نوروپاتی حسی برعکس حس می کنند که پاهایشان سرد است ، مثل اینکه پاهای آنها در داخل یخچال قرار دارد به همین جهت با پیچیدن یا قرار دادن پا در در معرض گرما حتی در فصل تابستان سعی می‌کنند که پای خود را گرم نگه دارند.
۳- بیماری عروق محیطی
شریان های اندام های تحتانی می توانند در اثر التهاب یا کشیدن سیگار و یا ایجاد یک پلاک در داخل شریان ها باریک و تنگ شوند، که باعث می شود جریان خون کافی به اندام های تحتانی نرسد . تنگی شریان های اندام های تحتانی در افراد زیر بیشتر دیده می شود.
۱- کسانی که سیگار میکشند
۲- در افراد چاق
۳- افرادی که فشار خون بالا دارند
۴- افرادی که کلسترول خون بالا دارند
۵ - افرادی که دیابت دارند

نگارش و گردآورنده: رضا رحیمی

منبع: قاسم اسحاقی متخصص دیسک

گاستریت یا ورم معده علل، علائم و راه های تشخیص و درمان 6

علت ورم معده یا گاستریت چیست و روش‌هایی پیشگیری از آن کدام است؟

ورم معده که با نام عمومی گاستریت نیز شناخته شده است، به بیماری التهاب مخاط معده گفته می‌شود که درد شکم، سوء هاضمه، نفخ و حالت تهوع را به دنبال دارد. علت ورم معده معمولا به یک باکتری به نام هلیکوباکتر نسبت داده می‌شود، اما می‌تواند علل دیگری هم داشته باشد که مشکلات عدیده‌ای را برای فرد به وجود می‌آورد. مصرف برخی داروها با تجویز پزشک و تغییرات سبک زندگی مانند ورزش یا رژیم غذایی می‌توانند علائم ورم معده را را کاهش دهند. ما در این مقاله درباره ورم معده و علل آن صحبت کرده‌ایم، به انواع ورم معده، عوارض آن، راه‌های تشخیص و روش‌های پیشگیری و درمان آن نیز پرداخته‌ایم. به عبارت دیگر، سعی کرده‌ایم تمام جزئیات را در یک مقاله به حضورتان ارائه دهیم. با ما همراه باشید.

ورم معده یا گاستریت گاستریت یا ورم معده یک اصطلاح کلی برای التهاب پوشش داخلی معده است که ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود. علت ورم معده عموما در نتیجه عفونت توسط باکتری خاصی است که باعث زخم معده می‌شود و البته علل دیگری نیز وجود دارد. گاستریت ممکن است خیلی ناگهانی رخ دهد که به ورم معده حاد معروف است و یا به مرور زمان بروز کند که ورم معده مزمن و پیشرونده نام می‌گیرد. در برخی موارد، ورم معده ممکن است منجر به زخم و افزایش خطر سرطان معده شود. با این حال، برای اکثر افراد، این بیماری چندان جدی نیست و با پیگیری درمان به سرعت بهبود می‌یابد. ورم معده چیست؟ معده دارای پوشش محافظی به نام مخاط است. این پوشش مخاطی از معده در برابر اسیدهای قوی معده که غذا را هضم می‌کنند، محافظت می‌کند. وقتی این پوشش محافظ مورد آسیب واقع شده یا ضعیف شود، مخاط ملتهب شده و باعث ورم معده می‌شود. نوعی باکتری به نام هلیکوباکتر پیلوری، شایع‌ترین علت باکتریایی گاستریت یا ورم معده است. گاستریت حاد (ناگهانی) حدود 8 نفر از هر 1000 نفر را مبتلا می‌کند، درحالی‌ که گاستریت مزمن و طولانی مدت کمتر شایع است و تقریباً از هر 10000 نفر 2 نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهد. تفاوت بین ورم معده و سوء هاضمه چیست؟ علائم ورم معده گاهی اوقات ممکن است علائم سوء هاضمه را تقلید کند. سوء هاضمه نوعی درد یا ناراحتی در معده همراه با مشکل در هضم غذاست. در سوء هاضمه ممکن است احساس سوزش بین دنده‌های پایینی حس شود. ورم معده معمولا به یک باکتری به نام هلیکوباکتر نسبت داده می‌شود. چرا ورم معده این‌قدر دردناک است؟ پزشکان هنوز نتوانسته‌اند توضیح دهند که چرا درد ورم معده برای برخی افراد طاقت‌فرسا و شدید و برای برخی دیگر خفیف‌تر است، اما جامع‌ترین پاسخ این است که افراد مختلف درد را با شدت‌های مختلفی درک می‌کنند. درد گاستریت معمولا در ناحیه میانی بالای معده، درست زیر استخوان سینه و بالای ناف حس می‌شود و معمولا این علائم را دارد: ناراحتی آزاردهنده درد مبهم یا سوزش درد شدید، مثل میخ یا چاقو کیفیت درد در افراد مختلف مشابه نیست و حتی ممکن است به صورت رفت و برگشتی باشد. در برخی افراد با وجود محرک‌ها افزایش می‌یابد و در برخی دیگر بدون هیچ محرکی درست قبل یا بعد از غذا اتفاق می‌افتد، گاهی تا ساعت‌ها ثابت می‌ماند و گاهی به سرعت عبور می‌کند و رد می‌شود. با این وجود، اکثر مردم می‌دانند که چه زمانی علائم هشداردهنده مانند علائم زیر در بدن‌شان رخ می‌دهد: درد قفسه سینه تنگی نفس ضعف یا ناتوانی در تحمل هرگونه غذا یا مایعات از طریق دهان تب با درجه بالا استفراغ یا حرکات روده همراه با خون تغییر سریع یا تشدید درد استفراغ یا حرکات روده همراه با خون، یکی از علائم هشدار دهنده ورم معده است. انواع ورم معده ورم معده به سه نوع حاد، مزمن و فرسایشی تقسیم می‌شود. نوع حاد آن التهابی شدید و ناگهانی است و نوع مزمن یک التهاب طولانی مدت و ناراحت کننده که در صورت درمان نشدن تا سال‌ها ممکن است ادامه یافته و باعث آزار فرد شود. ورم معده فرسایشی شکل کمتر دیده شده این بیماری است که معمولاً التهاب زیادی ایجاد نمی‌کند، اما می‌تواند منجر به خونریزی و زخم معده شود. به ورم معده فرسایشی، گاستریت واکنشی نیز گفته می‌شود. علت ورم معده فرسایشی عمدتا مصرف الکل، سیگار، برخی داروها، عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی و استرس ناشی از بیماری‌ها یا جراحات است. در ادامه به توضیح بیشتر درمورد ورم معده حاد و مزمن می‌پردازیم. حتما بخوانید: معرفی علائم زخم معده و هر آنچه باید بدانید! ورم حاد التهاب پوشش معده بدون فرسایش یا آسیب رساندن به پوشش معده را ورم معده حاد می‌گویند. این مشکل ناگهانی می‌تواند باعث درد شدید و آزاردهنده‌ای در معده شود. با این حال، درد موقتی و کوتاه مدت است. علت ورم معده حاد ممکن است آسیب، باکتری، ویروس، استرس، یا مصرف مواد محرک مانند الکل، NSAID، استروئیدها یا غذاهای تند باشد. NSAID‌ها و کورتیکواستروئیدها (داروهای هورمونی استروئیدی)، شایع‌ترین علل گاستریت حاد هستند. ورم مزمن ورم مزمن کندتر ظاهر می‌شود و البته طولانی‌تر است و دردهایی مبهم و مداوم را ایجاد می‌کند. لازم به ذکر است که گاستریت با گاستروانتریت متفاوت است. گاستریت فقط مستقیماً معده را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و ممکن است شامل حالت تهوع یا استفراغ باشد، در حالی ‌که گاستروانتریت بر معده و روده تأثیر می‌گذارد. علائم گاستروانتریت ممکن است شامل اسهال علاوه بر حالت تهوع یا استفراغ باشد. با این وجود، در سال‌های اخیر شیوع گاستریت مزمن در کشورهای در حال توسعه کاهش یافته است، اما گاستریت حاد هنوز شایع است. هلیکوباکتر پیلوری نوعی باکتری است که معمولا علت ورم مزمن معده بوده و می‌تواند معده را آلوده کند و اغلب علت اصلی زخم معده محسوب می‌شود و نحوه انتشار آن مشخص نیست، اما می‌تواند منجر به التهاب معده، از دست دادن اشتها، حالت تهوع، نفخ و درد شکم شود.

علل دیگری که کمتر رایج هستند، عبارتند از: عفونت‌های ویروسی استرس شدید اختلالات خودایمنی که ممکن است باعث حمله سیستم ایمنی به پوشش معده شود بیماری‌ها و اختلالات گوارشی، مانند بیماری کرون رفلاکس صفرا مصرف کوکائین مصرف مواد خورنده مانند سم یا اسید عمل جراحي نارسایی کلیه استرس سیستمیک استرس شدید، یکی از علل یوجود آمدن ورم معده مزمن است.

تفاوت ورم معده و زخم معده چیست؟ بسیاری از افراد گاهی اوقات واقعا نمی‌دانند که چرا و چگونه به برخی بیماری‌ها مبتلا می‌شوند، مگر این‌که به پزشک مراجعه کنند. دو بیماری گوارشی که معمولاً مشخص نیست چگونه به وجود آمده‌اند، زخم و ورم معده هستند. هر دو بیماری معده را درگیر می‌کنند، اما زخم معده و ورم معده تفاوت‌های قابل توجهی با یکدیگر دارند. گاستریت یا ورم یک بیماری معده است که در آن التهاب وجود دارد، چرا که ترشح بیش از حد اسید معده باعث التهاب آن می‌شود. اما، زخم معده زمانی صورت می‌گیرد که معده مانند یک عضو دیگر بدن زخم شود. این زخم‌ها نیز در نتیجه اسید بیش از حد معده ایجاد می‌شوند، درست مثل این‌که اسید دست کسی را بسوزاند و زخم کند. علت ورم معده ممکن است هلیکوباکتر پیلوری باشد. این باکتری می‌تواند در معده رشد کند و وقتی به میلیون‌ها سلول تکثیر شود، قطعا باعث عفونت خواهد شد. یکی دیگر از علل گاستریت مصرف NSAIDs یا مسکن‌ها و آسپرین است. این داروها ظرفیت پروستاگلاندین را برای محافظت از معده از واکنش اسیدی بیش از حد کاهش می‌دهند. زخم معده نیز یک بیماری گوارشی است که به علت فرسایش لایه مخاطی معده یا دستگاه گوارش اتفاق می‌افتد. درست مانند ورم معده، زخم معده نیز ممکن است توسط باکتری هلیکوباکتر پیلوری، داروهای مسکن مانند NSAIDS و آسپرین ایجاد شود. یک سوم زخم‌های معده توسط باکتری هلیکوباکتر ایجاد می‌شود و علت سایر زخم‌ها استرس است. چگونه می‌توان ورم معده را تشخیص داد؟ پزشک معمولا با انجام یک معاینه فیزیکی، پرسیدن علائم و سابقه خانوادگی می‌تواند در مورد علت ورم معده حدس‌هایی بزند. او همچنین ممکن است آزمایش تنفس، خون یا مدفوع را برای بررسی وجود هلیکوباکتر پیلوری توصیه کند.

علاوه بر این، پزشک ممکن است آزمایشات زیر را نیز تجویز نماید: آندوسکوپی دستگاه گوارش فوقانی: این آزمایش برای بررسی التهاب مری، معده و اثنی عشر انجام می‌شود. پزشک از یک آندوسکوپ (یک لوله نازک بلند با یک دوربین متصل) برای دیدن معده استفاده می‌کند و ممکن است یک نمونه کوچک یا بیوپسی از پوشش مخاط معده نیز بگیرد. معاینه دستگاه گوارش فوقانی (GI): در طول معاینه دستگاه گوارش فوقانی، بیمار باید یک ماده گچی به نام باریم را ببلعد. تصویربرداری به کمک اشعه ایکس انجام شده و جزئیات بیشتری را نشان می‌دهد. آزمایش خون: آزمایش خون میزان آنتی‌بادی‌هایی را که با باکتری هلیکوباکتر پیلوری مبارزه می‌کنند، بررسی می‌کند. نمونه‌گیری از مدفوع: این آزمایش عفونت هلیکوباکتر پیلوری یا وجود خون در مدفوع را بررسی می‌کند. وجود خون ممکن است نشان دهنده خون‌ریزی معده باشد. آزمایش تنفس اوره: در طی آزمایش تنفس، بیمار کپسول یا مایعی حاوی اوره (یک ماده رادیواکتیو بی‌ضرر) را می‌بلعد و سپس بازدم را در یک کیسه بادکنک مانند بیرون می‌دهد. باکتری هلیکوباکتر پیلوری اوره را به دی اکسید کربن تبدیل می‌کند و وجود خود را به این وسیله نشان می‌دهد. آندوسکوپی دستگاه گوارش فوقانی، یکی از را‌های تشخیص ورم معده است. ورم معده چقدر خطرناک است؟ باید توجه داشت که تنها درصد کمی از بیماران به عوارض جدی ناشی از ورم معده مزمن دچار می‌شوند که شامل انواع مختلف سرطان معده و بیماری‌های زخم معده است که باعث سوراخ شدن روده می‌شود. این عوارض می‌تواند منجر به سپسیس و احتمالاً مرگ شود، اما در اکثر موارد ورم معده، با ترکیب صحیح درمان و اصلاح سبک زندگی، بدون عواقب شدید برطرف می‌شود. بهترین توصیه به بیماران این است که به بدن خود توجه کنند و اگر بیش از دو هفته است که با درد معده دست به گریبان هستند یا کاهش وزن غیرقابل توضیح، خونریزی، یا علائم جدیدی را تجربه می‌کنند که بهبود نمی‌یابد یا به‌طور کامل برطرف نمی‌شود، به پزشک مراجعه کنند.

چه افرادی بیشتر در معرض ورم معده هستند؟ خطر ابتلا به گاستریت یا ورم معده با افزایش سن افزایش می‌یابد. افراد مسن دارای پوشش‌های معده نازک‌تر، کاهش گردش خون و متابولیسم کندتر و ترمیم مخاط هستند و احتمالاً از داروهایی مانند داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) استفاده می‌کنند که می‌تواند علت ورم معده باشد. حدود دو سوم جمعیت جهان به هلیکوباکتر پیلوری مبتلا هستند، اما افراد مسن نسبت به افراد جوان بیشتر احتمال دارد به عفونت هلیکوباکتر پیلوری یا اختلالات خود ایمنی مبتلا شوند. اکثر زنان در سنین 45 تا 64 سالگی و اکثر مردان در سنین بالای 65 سال به ورم معده مبتلا می‌شوند. برخی از کودکان نیز به دلیل مصرف مکرر غذاهای تند که محرک معده است، دچار ورم معده می‌شوند.

افرادی با مشکلات زیر معمولا بیشتر در معرض خطر گاستریت حاد هستند: افرادی که الکل می‌نوشند افرادی که جراحی‌های زیادی انجام داده‌اند مبتلایان به نارسایی کلیه مبتلایان به نارسایی کبد مبتلایان به نارسایی تنفسی مبتلایان به ایدز افراد سیگاری همچنین موارد زیر نیز از علل عمده ابتلا به گاستریت حاد هستند: مصرف بیش از حد کافئین یا نوشیدنی‌های اسیدی اعتیاد به کوکائین استرس مسمومیت غذایی (گاستروانتریت باکتریایی) اختلالات خودایمنی، مانند کم خونی خطرناک، بیماری هاشیموتو و دیابت نوع 1 آسیب تروماتیک، سوختگی یا عفونت شدید رفلاکس صفرا رژیم غذایی کم‌فیبر مصرف زیاد غذای فرآوری شده عفونت‌های ویروسی و انگلی کمبود اسید معده نیز می‌تواند منجر به بیماری‌هایی مانند آکلرهدریا، اختلالات خودایمنی، ورم معده، مشکلات پوستی مانند آکنه یا اگزما و کم خونی خطرناک شود. افرادی که الکل می‌نوشند، بیشتر در معرض خطر گاستریت یا ورم معده حاد هستند. عوارض ورم معده کدام است؟ در صورت عدم درمان، ورم معده ممکن است منجر به زخم و خونریزی معده شود. به ندرت، برخی از اشکال ورم معده مزمن ممکن است خطر ابتلا به سرطان معده را افزایش دهند، اما در صورت عدم درمان، گاستریت می‌تواند منجر به مشکلات جدی زیر شود: کم‌خونی: هلیکوباکتر پیلوری می‌تواند باعث گاستریت یا زخم معده شود که در صورت خونریزی تعداد گلبول‌های قرمز خون را کاهش داده و کم خونی ایجاد می‌کند. کم‌خونی خطرناک: ورم معده با ایجاد خودایمنی می‌تواند بر نحوه جذب ویتامین B12 بدن تأثیر بگذارد. وقتی بدن B12 کافی برای ساخت گلبول‌های قرمز سالم دریافت نکند، در معرض خطر کم‌خونی خطرناک قرار می‌گیرد. پریتونیت: ورم معده می‌تواند منجر به تشدید علائم زخم معده شود. زخم‌هایی که در دیواره معده ایجاد می‌شوند، می‌توانند آن‌قدر عمیق شوند که دیواره معده را سوراخ کرده و محتویات معده را به داخل شکم بریزند. این پارگی می‌تواند باکتری را گسترش دهد و باعث عفونت خطرناکی به نام انتقال باکتری یا پریتونیت شود. همچنین می‌تواند منجر به التهاب گسترده‌ای به نام سپسیس شود که ممکن است کشنده باشد.

سرطان معده: اگر علت ورم معده ناشی از هلیکوباکتر پیلوری و بیماری خودایمنی باشد، می‌تواند با رشد در پوشش معده خطر ابتلا به سرطان معده را به‌ویژه در افرادی که پوشش معده نازک دارند، افزایش دهد. سایر عوارض ممکن است به صورت زیر باشد: کمبود ویتامین D، اسید فولیک، ویتامین C، روی، کلسیم و منیزیم گاستریت آتروفیک مزمن که علاوه بر التهاب، باعث از بین رفتن سلول‌های غدد معده می‌شود متاپلازی و دیسپلازی معده که از انواع ضایعات پیش سرطانی در معده هستند آکلوریدیا که مانع از تولید اسید معده برای هضم صحیح غذا می‌شود سرطان‌هایی مانند آدنوکارسینوم، لنفوم بافت لنفوئیدی مرتبط با مخاط (MALT) و تومورهای عصبی غدد درون ریز (NET) به دلیل این عوارض بالقوه، در صورت مشاهده علائم ورم معده به خصوص اگر مزمن باشد، مهم است با پزشک مشورت شود.

علائم ورم معده کدام است؟ ورم معده در همه افراد علائم قابل توجهی ایجاد نمی‌کند. رایج‌ترین علائم معمولا عبارتند از: حالت تهوع استفراغ احساس پری در قسمت بالایی شکم، به‌خصوص بعد از خوردن غذا سوء هاضمه اگر فرد مبتلا به گاستریت فرسایشی باشد، ممکن است علائم زیر را تجربه کند: مدفوع سیاه و قیری رنگ استفراغ خون یا موادی که شبیه تفاله قهوه است مدفوع سیاه و قیرانی نفخ از دست دادن اشتها زخم معده کاهش وزن بی‌دلیل درد یا ناراحتی بالای شکم استفراغ خون سوزش در قسمت بالای شکم که ممکن است با غذا خوردن بدتر یا بهتر شود سوء هاضمه، یکی از علائم رایج ورم معده است.

آیا ورم معده مسری است؟ گاستریت مسری نیست، اما باکتری ایجادکننده آن (هلیکوباکتر پیلوری) می‌تواند از طریق مدفوع به انسان سرایت کند. بنابراین، شستن کامل دست‌ها قبل از غذا و رعایت بهداشت، اولین خط دفاعی در برابر انتشار این میکروب است. بسیاری از افراد پس از آلوده شدن به باکتری هلیکوباکتر پیلوری ممکن است به ورم معده مبتلا شوند. چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟ تقریباً اغلب افراد در دوره‌ای از زندگی خود دچار سوء هاضمه و سوزش معده شده‌اند. در اکثر موارد سوء هاضمه کوتاه مدت است و نیازی به مراقبت پزشکی ندارد، اما اگر فردی علائم و نشانه‌های ورم معده را به مدت یک هفته یا بیشتر داشته باشد، لازم است به پزشک مراجعه کند.

در صورت داشتن علائم زیر نیز مراجعه به پزشک ضروری است: درد شدید در معده همراه با استفراغ احساس سبکی سر یا سرگیجه اگر ناراحتی معده پس از مصرف داروهای نسخه‌ای یا بدون نسخه، به ویژه آسپرین یا سایر مسکن‌ها رخ داد استفراغ یا مدفوع خونی علت ورم معده چیست؟ گاستریت اصطلاحی است که برای توصیف التهاب یا تحریک پوشش معده استفاده می‌شود. علت ورم معده ممکن است تحریک ناشی از عفونت‌ها، داروهایی مانند آسپرین یا NSAIDs، سرطان معده یا مصرف مواد سمی از جمله الکل بیش از حد، سموم و آفت کش‌های گیاهی یا مواد شیمیایی باشد. از سوی دیگر، به عنوان مثال هنگامی که پوشش سطحی پوست بدن آسیب ببیند، بدن جریان خون را در آن ناحیه افزایش می‌دهد تا به روند بهبودی کمک کند. سپس، نوتروفیل‌ها و لنفوسیت‌ها (انواع گلبول‌های سفید خون) برای کمک به مبارزه با باکتری‌ها و شروع فرآیند ترمیم وارد می‌شوند. نتیجه این است که ناحیه ملتهب می‌شود. این فرآیند التهابی می‌تواند روی اعصاب تأثیر گذاشته و باعث ایجاد سطوح مختلف درد شود. تصور شود که همین فرآیند در غشای معده اتفاق می‌افتد و – درست مانند زانوی زخمی – می‌تواند با شدت‌های مختلف «درد» یا «آزار» همراه باشد. علاوه بر این، ضعف یا آسیب سد مخاطی دیواره معده به شیره‌های گوارشی اجازه می‌دهد تا به پوشش معده آسیب بزنند و ایجاد التهاب کنند. برخی بیماری‌ها و شرایط مانند بیماری کرون، می‌توانند خطر گاستریت را افزایش دهند. سایر علل شایع ورم معده عبارتند از: داروهای غیراستروئیدی عفونت سموم رشد غیرطبیعی سلول‌ها عفونت باکتریایی باکتری هلیکوباکتر پیلوری، شایع‌ترین علت زخم معده در 90 درصد موارد است. علت اصلی ورم معده مزمن عفونت هلیکوباکتر پیلوری در دوران کودکی است که همچنان در بزرگسالی مشکلاتی را ایجاد می‌کند. باکتری هلیکوباکتر پیلوری، شایع‌ترین علت زخم معده در 90 درصد موارد است. آسیب‌های بدنی آسیب به بدن – نه لزوماً به معده – یا بیماری که بر جریان خون معده تأثیر می‌گذارد نیز می‌تواند اسید معده را افزایش داده و باعث گاستریت شود. بیماری خودایمنی بیماری‌های خودایمنی نیز ممکن است به ابتلای ورم معده کمک کند. این موضوع زمانی اتفاق می‌افتد که سیستم ایمنی شروع به حمله به بافت سالم بدن در مخاط معده می‌کند. گاستریت خودایمنی در افراد مبتلا به سایر اختلالات خودایمنی، از جمله بیماری هاشیموتو و دیابت نوع 1 شایع‌تر است. همچنین گاستریت خودایمنی می‌تواند با کمبود ویتامین B-12 همراه باشد. حتما بخوانید: دیابت نوع یک؛ علائم دلایل و نکاتی درمانی که هیچ پزشکی به شما نمی‌گوید! حساسیت غذایی ارتباط بین آلرژی غذایی و ورم معده هنوز مشخص نیست. با این حال، به گفته سازمان ملی اختلالات نادر، آلرژی‌های غذایی می‌تواند باعث ایجاد نوع نادری از التهاب دستگاه گوارش به نام گاستروانتریت ائوزینوفیلیک شود. سوء مصرف الکل سوء مصرف مزمن الکل می‌تواند باعث تحریک و فرسایش مخاط معده شود. رفلاکس صفرا “رفلاکس” به معنای بازگشت به عقب است. رفلاکس صفرا زمانی اتفاق می‌افتد که صفرا به جای حرکت در روده کوچک به معده برمی‌گردد. کبد برای کمک به هضم غذاهای چرب، صفرا تولید می‌کند. برخی داروها استفاده مداوم از داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)، کورتیکواستروئیدها، داروهای شیمی درمانی یا پرتودرمانی و مسکن‌هایی مانند ایبوبروفن یا آسپرین برای مدیریت درد مزمن می‌تواند باعث تحریک مخاط معده شود. استرس فیزیکی یک بیماری یا جراحت ناگهانی و شدید می‌تواند باعث ورم معده شود. سوختگی‌های شدید و آسیب‌های مغزی دو علت ورم معده هستند. سیگار اگرچه عفونت با هلیکوباکتر پیلوری، یکی از شایع‌ترین عفونت‌های انسانی در سراسر جهان است، اما تنها برخی از افراد مبتلا به این عفونت دچار ورم معده یا سایر اختلالات دستگاه گوارش فوقانی می‌شوند. پزشکان بر این باورند آسیب‌پذیری در برابر این باکتری می‌تواند ارثی باشد یا به دلیل سبک زندگی غلط، مانند سیگار کشیدن و رژیم غذایی ایجاد شود. حتما بخوانید: بایدها و نبایدهای غذایی مبتلایان به زخم معده سایر بیماری‌ها ورم معده ممکن است با سایر شرایط پزشکی، از جمله ایدز، بیماری کرون، بیماری سلیاک، سارکوئیدوز و عفونت‌های انگلی مرتبط باشد. چگونه می‌توان از ورم معده پیشگیری کرد؟ هلیکوباکتر پیلوری علت ورم معده در اغلب موارد است، اما اکثر مردم نمی‌دانند که آلوده هستند. بنابراین باکتری‌ها به راحتی منتقل می‌شوند. با رعایت بهداشت خوب، از جمله شستن دست‌ها می‌توان خطر ابتلا به این عفونت را کاهش داد. سایر اقدامات پیشگیرانه عبارتند از: مراقبت از سلامت روان و تنش زدایی خوردن وعده‌های غذایی کوچک‌تر، آهسته‌تر و منظم‌تر پرهیز از مصرف غذاهای سرخ شده، شور، شیرین و تند ترک سیگار پرهیز از مصرف الکل و کافئین مدیریت استرس عدم مصرف NSAIDها دراز نکشیدن 2 تا 3 ساعت بعد از غذا افرادی که قبلا مبتلا به گاستروانتریت شده‌اند نیز برای جلوگیری از انتقال باکتری به دیگران بهتر است اقدامات احتیاطی زیر را انجام دهند: شستن مرتب دست‌ها، به‌خصوص قبل از دست زدن به غذا اجتناب از پختن غذا برای دیگران تا زمانی که علائم بهبود نیافته است عدم تماس نزدیک با دیگران در طول بیماری پرهیز از مصرف شیر غیرپاستوریزه و گوشت خام یا صدف شستن و ضدعفونی سبزیجات تمیز نگاه داشتن آشپزخانه و ظروف تهیه غذا رژیم دکتر کرمانی تنها رژیمیه که حسرت هیچ غذایی رو به دلت نمی‌ذاره کافیـه همیـن الان تصمیم بگیری که می‌خـوای وزنت رو کم کنی و به اون اندامی که همیشه آرزش رو داشتی برسی! از همین لحظه ما کنارتیم تا باهم به هدفت برسیم. ثبت نام و دریافت رژیم مشاوره خرید رژیم درمان ورم معده چیست؟ ورم معده می‌تواند کاملاً درمان شود و حتی ترس آن نیز برای همیشه به پایان برسد، اما درمان ورم معده بسته به علت آن متفاوت است. برخی از داروها باکتری‌ها را از بین می‌برند، در حالی ‌که برخی دیگر علائم سوء هاضمه را کاهش می‌دهند. پزشک ممکن است بسته به علائم و علت ورم معده موارد زیر را تجویز کند: آنتی بیوتیک‌ها: برای درمان عفونت باکتریایی ممکن است چند هفته نیاز به مصرف بیش از یک نوع آنتی بیوتیک باشد. پزشکان به‌طور معمول گاستریت ناشی از هلیکوباکتر پیلوری را با آنتی بیوتیک درمان می‌کنند. آنتی اسیدها: داروهای کربنات کلسیم اسید معده را کاهش می‌دهند. آن‌ها می‌توانند به تسکین التهاب و سوزش سر دل کمک کنند. برخی از آنتی اسیدها ممکن است باعث اسهال یا یبوست شوند. بنابراین در صورت مشاهده هر یک از این عوارض باید با پزشک مشورت شود. مسدود کننده‌های هیستامین (H2): سایمتیدین، رانیتیدین، فاموتیدین و داروهای مشابه باعث کاهش تولید اسید معده می‌شوند. مهارکننده‌های پمپ پروتون: امپرازول، لانسوپرازول و اسموپرازول، میزان اسید تولیدی معده را کاهش می‌دهند. مهارکننده‌های پمپ پروتون، زخم معده و بیماری رفلاکس معده به مری (GERD) را نیز درمان می‌کنند. با این حال، استفاده طولانی مدت از این داروها به‌ویژه در دوزهای بالا می‌تواند منجر به افزایش خطر شکستگی ستون فقرات، لگن و مچ دست و افزایش خطر نارسایی کلیوی، زوال عقل و کمبود مواد مغذی شود. پروبیوتیک‌ها: پروبیوتیک‌ها (مانند کامبوچا، ماست، کیمچی و کلم ترش) به بازسازی فلور گوارشی و بهبود زخم معده کمک می‌کنند. با این حال هیچ شواهدی مبنی بر تاثیر آن‌ها بر ترشح اسید وجود ندارد. مکمل‌های غذایی: برخی از انواع ورم معده می‌تواند جذب آهن یا ویتامین B12 را برای بدن دشوارتر نموده و منجر به کمبود آن شود. در این‌ صورت در مورد مصرف مکمل‌ها برای جلوگیری از کمبود ویتامین باید با پزشک مشورت شود. شایان ذکر است که در اکثر موارد، ورم معده با درمان بهبود می‌یابد. علاوه بر این تغییرات سبک زندگی مانند پرهیز از مصرف الکل و استعمال دخانیات در بهبود این بیماری موثرند. چند بار ورزش به مدت حداقل 30 دقیقه در هفته می‌تواند به کاهش اضافه وزن و علائم ورم معده، مانند نفخ و رفلاکس اسید کمک کند. علاوه بر این، با کمک تغذیه صحیح نیز می‌توان ورم معده را تا حدودی کنترل نمود. به عنوان مثال پرهیز از غذاهای سرخ شده در روغن و غذاهای تند یا بسیار اسیدی در بهبود ورم معده موثر است. برخی افراد نیز می‌گویند غذاهای پرفیبر (مانند غلات کامل، میوه‌ها، سبزیجات و لوبیا)، غذاهای کم چرب، نوشیدنی‌های بدون گاز و بدون کافئین (مثل قهوه و چای) نیز به کاهش علائم گاستریت کمک می‌کند. ما در این مقاله در مورد علت ورم معده، عوارض و روش‌های درمان و پیشگیری از آن صحبت نمودیم. لطفا ما را از نظرات ارزشمندتان بهره‌مند سازید

نگارش وگردآورنده: رضا رحیمی
منبع:
https://kermany.com/cause-of-gastritis/ | مجله سلامتی دکتر کرمانی

علل درد مچ دست تونل کارپال و راههای تشخیص و درمان آن

درد مچ دست معمولا در اثر سندرم تونل کارپال به وجود می آید. دیگر علل آن ممکن است شامل آرتروز، آسیب های(مثل شکستگی، در رفتگی و نیمه در رفتگی) و نقرس باشند.

به دلیل این که بسیاری از عوامل می توانند باعث به وجود آمدن درد مچ دست شوند، تشخیص علت دقیق آن ممکن است دشوار باشد. با این حال، تشخیص دقیق پیش نیاز یک درمان مناسب است.

علت ها و دلایل

سندرم تونل کارپال، یک عارضه ی شایع است ، بهعلت سندروم تونل کارپال درون مچ دست متورم شده و این تورم باعث فشار آمدن به عصب مدیان می شود و می تواند علت درد مچ دست باشد.ورم ممکن است در موارد زیر به وجود بیاید :

• انجام دادن فعالیت های تکراری مانند تایپ کردن، طراحی یا خیاطی.
• داشتن اضافه وزن، باردار بودن و یا یائسگی.
• ابتلا به اختلالاتی مانند دیابت، آرتروز و یا تیروئید کم کار.

آسیب به مچ نیز می تواند باعث درد آن شود. آسیب های مچ عبارت اند از پیچ خوردگی، شکستن استخوان ها و یا تاندونیت. ورم کردن، کبود شدن و از شکل افتادن مفاصل همگی نشان دهنده ی آسیب به مچ دست می باشند.

نقرس، عارضه ای که طی آن بدن به تولید بیش از حد یا دفع کم تر از حد مورد نیاز اوریک اسید دچار می شود؛ این عارضه نیز می تواند باعث ایجاد درد مچ دست شود. با بالا بودن بیش از اندازه ی سطح اوریک اسید در خون، بلور های ریز آن درون مفاصل انباشته می شوند. نقرس معمولا در زانو ها، مچ پا و مچ دست به وجود می آید. نقرس کاذب نیز عارضه ای مشابه است که طی آن پیروفسفات کلسیم بدون آب (CPPD) در درون مفاصل انباشته شده و مفاصل را قرمز و متورم می کند.

علل ایجاد نقرس شامل موارد زیر می شوند :

• نوشیدن زیاد الکل
• خوردن بیش از اندازه
• جراحی
• آسیب
• دارو های به خصوص

عارضه هایی مانند فشار خون، بارداری، دیابت و اضافه وزن می توانند نقرس را فعال کنند.

علائم نقرس شامل موارد زیر می باشند :

• درد شدید و ناگهانی
• تورم و یا قرمز شدن
• احساس گرما در یک مفصل

علائم نقرس ممکن است از بین رفته و پس از ماه ها یا سال ها، دوباره باز گردند.

آرتروز عارضه ای است که طی آن مفاصل ملتهب می شوند. این عارضه ممکن است باعث تورم و گرفتگی نیز بشود. انواع زیادی آرتروز وجود دارند که رایج ترین آن ها عبارت اند از :

• آرتریت روماتوئید – یک بیماری خود ایمنی شایع در بین زنان که معمولا هر دو مچ را تحت تاثیر قرار می دهد.
• استئوآرتریت – یک بیماری مربوط به فرسایش مفاصل که در میان افراد مسن شایع است.
• آرتروز پسوریاتیک – عارضه ای که شامل یک اختلال در پوست می باشد.

آرتروز ممکن است به دلایل زیادی به وجود آید که عبارت اند از بالا رفتن سن، فرسایش طبیعی مفاصل و کار کشیدن بیش از حد از دست ها.

علائم و نشانه ها

علائم مچ درد عبارت اند از :

• مشکل در مشت کردن دست یا گرفتن اجسام
• احساس به خواب رفتگی دست ها
• انگشتان متورم
• درد، بی حسی و یا خارش که ممکن است در طول شب بد تر شوند

بسیاری از علائم و نشانه های آرتروز مچ دست وسندرم تونل کارپ مشابه اند از جمله مشکل در گرفتن اجسام، تورم و درد. اگر مچ شما قرمز و گرم شده و یا تب بالای 38 درجه سانتی گراد دارید، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. این عوامل می توانند نشان دهنده ی این باشد که آرتروز مچ دست شما عفونی باشد؛ یک بیماری بسیار خطرناک.

تشخیص

پزشک شما به منظور تشخیص علائم درد مچ دست ، یک معاینه ی فیزیکی به عمل خواهد آورد. او ممکن است به کمک موارد زیر تشخیص خود را انجام دهد :

• او ممکن است مچ دست شما را به مدت 60 ثانیه رو به جلو خم کرده و ببیند که آیا احساس خارش و یا بی حسی به وجود می آید.
• ضربه زدن به ناحیه ی بالای عصب مدیان برای بررسی ایجاد درد.
• آزمایش نحوه ی گرفتن اجسام.
• بررسی سوابق پزشکی.
• تجویز آزمایشاتی مثل الکترومیوگرافی و یا تست سرعت انتقال عصبی.
• عکس برداری از مچ دست به کمک اشعه ی ایکس

پزشک ممکن است برای تشخیص نقرس زیر به موارد زیر عمل کند :

• تجویز عکس برداری از مفاصل به کمک اشعه ی ایکس.
• تجویز آزمایش ادرار و خون.
• بررسی یک نمونه مایع گرفته شده از مفاصل فرد برای پیدا کردن بلور ها و یا کلسیم.

راه ها و روش های درمان

بهترین روش های درمان درد مچ دست ممکن است شامل موارد زیر باشند :

• استفاده از ارتز مچ و یا اسپلینت به منظور کاهش تورم و درد در مچ دست.
• کمپرس های سرد و گرم.
• استفاده ی خوراکی یا تزریقی از دارو های ضد التهاب.
• در موارد شدید، جراحی.

اگر شما دچار یک آسیب به مچ شده اید، می توانید به کمک موارد زیر به بهبودی خود کمک کنید :

• استراحت دادن مچ و بالا نگه داشتن آن.
• قرار دادن بسته های یخ روی منطقه ی آسیب دیده به منظور کاهش درد و التهاب.
• مصرف مسکن های معمولی مانند ایبوپروفن یا استامینوفن.
• استفاده از یک اسپلینت مچ.

اگر هر بخشی از دست شما از شکل طبیعی خود خارج شده است و یا نمی توانید مچ خود را حرکت دهید، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید چرا که ممکن است دچار شکستگی استخوان شده باشید.

اگر به آرتروز مبتلا می باشید، مراجعه به فیزیوتراپیست را مد نظر قرار دهید. او می تواند به شما تمریناتی را برای تقویت و کشیدن مچ دست، آموزش دهد.

اگر مبتلا به نقرس هستید، پزشک شما ممکن است موارد زیر را توصیه کند :

• مصرف یک دارو ی ضد التهاب مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن
• نوشیدن مقادیر بالای مایعات به منظور جلوگیری از انباشته شدن اوریک اسید
• کاهش مقدار مصرف چربی و الکل

پیشگیری

شما می توانید با کمک موارد زیر، به پیشگیری از درد مچ دست کمک کنید :

• استفاده از یک صفحه کلید ارگونومیک و یا جلوگیری از خمیدگی مچ رو به بالا.
• استراحت دادن به دست ها هنگامی که مشغول انجام یک فعالیت تکراری مانند تایپ کردن هستید.
• مراجعه به یک متخصص کار درمانی و یا کشیدن و تقویت مچ دست ها.

به منظور پیشگیری از حمله ی نقرس و درد مچ دست در آینده، می توانید موارد زیر را در نظر بگیرید :

• نوشیدن آب بیش تر و الکل کم تر
• کاهش مصرف خوراکی هایی مثل جگر، ماهی کولی و یا هرگونه ماهی دودی یا نمک سود شده ی دیگر
• مصرف مقادیر متعادلی از پروتئین
• مصرف دارو های تجویز شده توسط پزشک
• 👈نگارش و گردآورنده: رضا رحیمی
• منبع: بیژن فروغ متخصص طب توانبخشی کلینیک تخصصی طب توانبخشی

آزمایشESR یا بررسی بیماری التهاب و ایمنی بدن

آزمایش ESR

(Erythrocyte Sedimentation Rate)

1- این تست به چه نام‌های دیگری شناخته می‌شود؟

ESR, Sedimentation Rate

2- هدف از انجام تست چیست؟

هدف از انجام این آزمایش عبارتست از:

• تشخیص التهاب ناشی از عفونت، تومور یا بیماری های خود ایمنی
• تشخیص و پایش درمان روماتیسم مفصلی و واسکولیت از جمله آرتریت گیجگاهی یا temporal arteritis (التهاب عروق سر و صورت بخصوص ناحیه گیجگاه)

التهاب بخشی از پاسخ سیستم ایمنی بدن است. التهاب می تواند حاد باشد و به سرعت پس از یک تروما/جراحت/عفونت ایجاد شود، یا ممکن است مزمن باشد مثلا بعلت بیماری های خود ایمنی یا سرطان. آزمایش ESR یک تست تشخیصی نیست؛ بلکه یک آزمایش غیر اختصاصی است که ممکن است در بسیاری از شرایط افزایش یابد. این آزمایش اطلاعات کلی در مورد وجود یا عدم وجود یک بیماری التهابی ارائه می دهد.

3- این تست چه زمانی درخواست می‌شود؟

در موارد زیر به انجام این آزمایش نیاز است:

• شک بالینی به التهاب
• وجود علایم و نشانه های آرتریت گیجگاهی، واسکولیت سیستماتیک، روماتیسم مفصلی مانند سردرد، درد گردن و شانه، درد لگن، کم خونی، کاهش اشتها، کاهش وزن بدون علت و خشکی مفاصل

4- تست‌های آزمایشگاهی مکمل این آزمایش کدامند؟

C-Reactive Protein (CRP), Rheumatoid Factor (RF), Antinuclear Antibody (ANA), Protein Electrophoresis, Immunofixation Electrophoresis

5- چه نوع نمونه‌ای برای این تست درخواست می‌شود؟

نمونه خون

6- مراجعه کننده قبل از انجام آزمایش باید چه شرایطی را رعایت کند؟

معمولاً قبل از انجام این تست نیاز به رعایت شرایط خاصی از جمله ناشتایی نیست، اما خوردن غذای سنگین و پرچرب قبل از این آزمایش ممکن است با نتایج آن تداخل ایجاد کند.

7- نحوه جمع‌آوری نمونه چگونه است؟

برای این آزمایش، خونگیری از ورید بازویی انجام می شود. قبل از نمونه گیری، فرد مراجعه کننده باید داروهایی که مصرف می کند به همراه آخرین زمان مصرف دارو را به اطلاع پرسنل نمونه گیر در آزمایشگاه برساند.

8- روش انجام تست چیست؟

برای انجام این آزمایش از روش Automated Modified Westergren استفاده می شود.

9- چه عواملی باعث تداخل و ایجاد نتایج کاذب در انجام تست می‌شود؟

عوامل زیر باعث کاهش ESR می شوند:

• قند خون بالا
• آلبومین خون بالا
• مقادیر بالای فسفولیپیدها
• کاهش فیبرینوژن در نوزادان
• پلی سایتمی
• افزایش گلبول های سفید
• گلبول های قرمز با اشکال غیر طبیعی (داسی شکل، اسفروسیتوز، میکروسیتوز)
• برخی از داروها مانند استروئیدها، دوز بالای آسپیرین، کورتیکوتروپین، کورتیزون، سیکلوفسفامید، دگزامتازون، طلا، هیدروکسی کلروکین، لفلونومید ، متوترکسات، مینوسیکلین، داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی، پنی سیلامین، پردنیزولون، پردنیزون، کینین، سولفاسالازین، تاموکسیفن، تری متوپریم

عوامل زیر باعث افزایش ESR می شوند:

• فیبرینوژن، گلوبولین ها، CRP، کلسترول بالا
• از هفته دوازدهم بارداری تا حدود چهار هفته پس از زایمان
• قاعدگی
• آنمی
• سن بالای 70 سال
• برخی از داروها مانند هپارین، داروهای ضد بارداری خوراکی، ضد تشنج، آسپیرین، کاربامازپین، سفالوتین، سفاپیرین، کلوزاپین، سیکلوسپورین A، دگزامتازون، فلوواستاتین، هیدرالازین، ایندومتاسین، ایزوترتینوئین، لومفلوگزاسین، میزوپروستول، افلوکساسین، پروکائین آمید، پروپافنون، کینیدین، سولفامتوکسازول، زولپیدم

10- نتایج این تست چگونه گزارش می‌شود؟

میزان طبیعی ESR در آزمایشگاه وحید بر حسب mm/hours بصورت ذیل می باشد، اگرچه این میزان در هر آزمایشگاه و هر سن و جنس متفاوت است:

Men:

Below 50 Years: 15

Above 50 Years: 20

Above 85 Years: 30

———————————–

Women:

Below 50 Years: 20

Above 50 Years: 30

Above 85 Years: 42

افزایش ESR در موارد زیر مشاهده می‌شود:

• ماکروگلوبولینمی والدنشتروم
• افزایش گلوبولین های سرم
• نفریت، نفروزیس
• اندوکاردیت تحت حاد باکتریایی
• آنمی حاد یا مزمن
• روماتیسم مفصلی
• نقرس
• درد مفاصل
• کم کاری و پرکاری تیروئید

• بیماری های کلاژن
• بیماری لوپوس
• بیماری های التهابی
• کارسینوما، لنفوما، نئوپلاسم ها
• مسمومیت حاد با فلزات سنگین
• تخریب بافتی یا سلولی
• انفارکتوس قلبی
• توکسمی
• ماه سوم بارداری تا سه هفته پس از زایمان)

نگارش و گردآورنده: رضا رحیمی

برگرفته از:
واحد تحقیق و توسعه (R & D) آزمایشگاه پاتوبیولوژی وحید
دکتر احسان کاکاوندی، دکتر محمد وحید دستجردی

:References

Jacobs & DeMott Laboratory Test Handbook with Key Word Index 5th Edition

آزمایش bun یا نیتروژن اوره خون و نقش آن در سلامتی

آزمایش نیتروژن اوره خون

BUN(Blood Urea Nitrogen)

1- این تست به چه نام‌های دیگری شناخته می‌شود؟

اوره، نیتروژن اوره خون، (BUN) Blood Urea Nitrogen

2- هدف از انجام تست چیست؟

هدف از انجام این آزمایش، ارزیابی سلامت کلیه ها و کبد، تشخیص بیماری کلیوی و پایش اثربخشی دیالیز و سایر درمان های بیماری کلیوی است و نشان میدهد که کلیه ها و کبد سالم هستند یا خیر؟ آزمایش BUN میزان نیتروژن اوره خون را اندازه گیری می کند.

نحوه تولید و دفع نیتروژن اوره در بدن:

• آمونیاک (که حاوی نیتروژن است) توسط کبد تولید می شود.
• سپس نیتروژن با مواد دیگر مانند کربن، هیدروژن و اکسیژن ترکیب میشود تا اوره تشکیل شود که ماده ای زائد است.
• پس از آن، اوره از طریق جریان خون از کبد به کلیه ها میرود.
• کلیه ها اوره و سایر مواد زائد را از خون فیلتر میکنند.
• در پایان، مواد زائد فیلتر شده از طریق ادرار از بدن دفع میشوند.

3- این تست چه زمانی درخواست می‌شود؟

در موارد زیر به انجام آزمایش نیتروژن اوره خون نیاز است:

• زمانی که پزشک مشکوک به آسیب کلیوی باشد.
• اگر نیاز به ارزیابی عملکرد کلیه ها وجود داشته باشد.
• تعیین اثربخشی درمان در بیمارانی که همودیالیز یا دیالیز صفاقی دریافت می کنند.
• بعنوان بخشی از پنل آزمایش های خون که برای تشخیص بیماری هایی مانند آسیب کبدی، انسداد مجاری ادراری، نارسایی احتقانی قلب و یا خونریزی سیستم گوارشی بکار می رود. البته نتیجه غیر طبیعی آزمایش BUN به تنهایی وجود هیچ یک از این بیماری ها را تایید نمی کند.

4- تست‌های آزمایشگاهی مکمل این آزمایش کدامند؟

• Creatinine clearance
• Estimated glomerular filtration rate (eGFR)
• Albumin creatinine ratio (ACR)
• Blood urea nitrogen (BUN)
• Cystatin C
• Urine creatinine
• Serum creatinine

5- چه نوع نمونه‌ای برای این تست درخواست می‌شود؟

نمونه خون ، ادرار

6- مراجعه کننده قبل از انجام آزمایش باید چه شرایطی را رعایت کند؟

معمولاً قبل از انجام این تست نیاز به رعایت شرایط خاصی از جمله ناشتایی نیست. پزشک ممکن است راهنمایی خاصی به بیمار ارائه دهد مثلا 24 ساعت قبل از انجام این آزمایش از خوردن گوشت پرهیز کند زیرا ممکن است موجب افزایش موقت BUN شود.

7- نحوه جمع‌آوری نمونه چگونه است؟

برای انجام آزمایش BUN خون در آزمایشگاه، خونگیری از ورید بازویی انجام می شود. قبل از نمونه گیری، فرد مراجعه کننده باید داروهایی که مصرف می کند به همراه آخرین زمان مصرف دارو را به اطلاع پرسنل نمونه گیر در آزمایشگاه برساند.

8- روش های انجام تست کدامند؟

برای انجام این آزمایش از روش های آنزیماتیک (اوره آز) و اسپکتروفتومتریک استفاده می شود.

9- چه عواملی باعث تداخل و ایجاد نتایج کاذب در انجام تست می‌شود؟

• تغییر در مصرف پروتئین ها ممکن است بر روی میزان BUN تاثیر بگذارد.
• در اواخر حاملگی ممکن است BUN افزایش یابد.
• افزایش یا کاهش میزان آب بدن ممکن است سبب تغییر در میزان BUN شود.
• خونریزی سیستم گوارشی می تواند موجب افزایش BUN شود.
• داروهایی که می توانند میزان BUN را افزایش دهند عبارتند از: آلوپورینول، آمینوگلیکوزیدها، سفالوسپورین ها، سیسپلاتین (داروی ضد نئوپلاسم)، فورزماید، ایندومتاسین، متوترکسات، متیل دوپا، ریفامپین، پروپانولول،اسپیرونولاکتون، تتراسایکلین، مدرهای تیازیدی و داروهایی که موجب توکسیسیتی (سمیت) کلیه می شوند مانند آمفوتریسین B، آسپیرین، کاربامازپین، کولیستین، جنتامایسین، متی سیلین، نئومایسین، پنی سیلین، پلی میکسین B و ونکومایسین.
• داروهایی که می توانند میزان BUN را کاهش دهند عبارتند از: کلرامفنیکول و استرپتومایسین.

10- نتایج این تست چگونه گزارش می‌شود؟

میزان طبیعی نیتروژن اوره خون در آزمایشگاه وحید بر حسب mg/dl بصورت ذیل می باشد، اگرچه این میزان در هر آزمایشگاه و هر سن و جنس متفاوت است.

1 – 7 Days: 3 – 12

8 – 365 Days: 5 – 18

————————————————–

1 – 13 Years: 5 – 18

14 – 19 Years: 8.4 – 21

20 – 50 Years: 7 – 21

51 – 150 Years: 7 – 20

افزایش BUN در مواد زیر مشاهده می‌شود:

• اختلال عملکرد کلیه به دلیل نارسایی احتقانی قلب، شوک، استرس و انفارکتوس قلبی (MI)
• بیماری مزمن کلیوی مانند گلومرولونفریت و پیلونفریت
• انسداد مجاری ادراری
• خونریزی سیستم گوارشی
• دیابت شیرین همراه با کتواسیدوز
• مصرف بیش از حد پروتئین
• کاتابولیسم (تجزیه) شدید پروتئین ها در شرایطی همچون سوختگی و یا سرطان
• استفاده از استروئید های آنابولیک

کاهش BUN در موارد زیر مشاهده می‌شود:

• از کار افتادن کبد در به دلایلی همچون هپاتیت، داروها و یا سمیت
• آکرومگالی
• سوء تغذیه و یا رژیم غذایی کم پروتئین
• اختلال جذب (بیماری سلیاک)
• سندروم نفروتیک
• سندروم هورمون آنتی دیورتیک (ADH) ناکافی

11- مطالب مرتبط:

آزمایش اوره ادرار 24 ساعته و راندوم:

هدف از انجام این آزمایش برای ارزیابی عملکرد کلیه در رابطه با اختلالاتی همچون دیابت، بیماری کبد و بیماری کلیوی است. قبل از انجام این تست نیاز به رعایت شرایط خاصی نیست. برای جمع آوری نمونه راندوم می توان هر زمانی از شبانه روز نمونه ادرار را در ظرف مربوطه جمع آوری و به آزمایشگاه تحویل داد. برای نمونه ادرار 24 ساعته، فرد باید در یک ساعت خاص (مثلا هشت صبح) ادرار خود را دور بریزد و از آن به بعد تمام ادرار خود را طی 24 ساعت داخل ظرف مربوطه جمع آوری کند. فردای آن روز همان ساعت (هشت صبح) تمام ادرار باقیمانده در مثانه را داخل ظرف جمع آوری کرده و به آزمایشگاه تحویل داده شود.

از جمله عوامل مداخله گر می توان به مصرف داروی فوروزماید (مدر) اشاره کرد که سبب کاهش اوره ادرار می شود.

مقادیر مرجع به صورت ذیل می باشد:

اوره ادرار 24 ساعته:

6000 – 16800 mg/24hr

اوره ادرار راندوم: محدوده مرجع تعریف نشده است.

نگارش و گردآورنده: رضا رحیمی

برگرفته از:
واحد تحقیق و توسعه (R & D)آزمایشگاه پاتوبیولوژی وحید
دکتر احسان کاکاوندی، دکتر محمد وحید دستجردی

:References

Jacobs & DeMott Laboratory Test Handbook with Key Word Index 5th Edition

RBCخون نشانگر چیست؟ گلبول های قرمز چه نقشی در حیات آدمی دارند؟

RBC در آزمایش خون چیست؟

RBC در آزمایش خون چیست؟ ( آزمایش شمارش گلبول قرمز خون )

RBC در آزمایش خون چیست؟ شمارش گلبول های قرمز یک نوع آزمایش خون می باشد که پزشک برای تعیین تعداد گلبول های قرمز (RBC) شما از آن استفاده می نماید.
آزمایش شمارش RBC از اهمیت بالایی برخوردار می باشد چرا که گلبول قرمز حاوی هموگلوبین بوده و نقش اصلی در انتقال اکسیژن به بافت های بدن شما را بر عهده دارد.
تعداد RBC های موجود در خون می تواند بر میزان اکسیژن دریافتی سلول ها تاثیر بگذارد.
مقدار اکسیژنی که به بافت‌ های بدن شما می‌ رسد به تعداد گلبول‌ های قرمز خون و میزان عملکرد آن ها بستگی دارد.
معمولاً شمارش گلبول‌ های قرمز به عنوان بخشی از شمارش کامل سلول‌ های خون (آزمایش RBC) انجام می‌شود.
زنان اغلب تعداد گلبول‌ های قرمز کمتری نسبت به مردان دارند و سطح گلبول‌ های قرمز خون با افزایش سن کاهش می‌ یابد.

RBC در آزمایش خون چیست؟

گلبول های قرمز یا اریتروسیت ها، فراوان ترین سلول های خونی می باشند.
این سلول ها در انسان به شکل دیسک های مقعرالطرفین هستند.
گلبول قرمز بالغ، برخلاف سلول های عادی هسته و میتوکندری (کارخانه تولید انرژی برای سلول) ندارد.
این خصوصیات موجب می شود گلبول های قرمز وظیفه خود را در انتقال اکسیژن به طور موثر انجام دهند.
در حقیقت اندازه کوچک و شکل خاص این سلول ها موجب افزایش نسبت سطح به حجم و بهبود تبادل گازها می شود.

همچنین نبود هسته سبب ایجاد فضای بیشتر برای هموگلوبین (یک پروتئین اصلی در انتقال اکسیژن) می شود.
فقدان میتوکندری موجب می شود گلبول های قرمز خون از اکسیژنی که در حال حمل آن هستند، استفاده نکنند و حداکثر میزان اکسیژن را به بافت های بدن برسانند.
میتوکندری برای سوزاندن قند و تولید انرژی نیاز به اکسیژن دارد. طول عمر گلبول های قرمز حدوداً ۱۲۰ روز است.
چون این سلول ها به واسطه عدم حضور میتوکندری و منبع محدود انرژی که در اختیار دارند و همچنین به علت آسیب های وارده به غشای سلول ضمن عبور از کوچکترین رگ ها (عدم وجود هسته این توانایی را به گلبول قرمز می دهد.) عمر محدودی دارند.
گلبول های قرمز قدیمی یا آسیب دیده در کبد و طحال تجزیه می شوند و سلول های جدید در مغز استخوان تولید می شوند.
تولید گلبول های قرمز توسط هورمون اریتروپویتین کنترل می شود که در پاسخ به سطح اکسیژن پایین توسط کلیه ها ترشح می شود.

چرا گلبول های قرمز خون اهمیت دارند؟

گلبول های قرمز (Red Blood Cells) از طریق گردش خون به سمت ریه ها رفته اکسیژن جذب می کنند و دوباره از طریق سیستم گردش خون، اکسیژن را به سلول های بدن می رسانند.
گلبول های قرمز همچنین نقش مهمی در انتقال دی اکسید کربن تولید شده از بافت ها به ریه دارند.
مقداری از دی اکسید کربن مستقیماً به هموگلوبین متصل می شود و مقداری از آن هم توسط آنزیمی که گلبول های قرمز حمل می کنند به بی کربنات تبدیل می شود.
بیکربنات در پلاسما حل می شود و به ریه ها منتقل می گردد و دوباره به دی اکسید کربن تبدیل شده، از طریق عمل بازدم از ریه ها خارج می شود.

علائم تغییر در تعداد گلبول های قرمز خون

با توجه به نقش اساسی RBC در بدن، کاهش یا افزایش تعداد آن از حد نرمال، علائمی را ایجاد می نماید.
این علائم باعث می شود تا پزشک متخصص تست آزمایش کامل خون که شمارش تعداد گلبول ها، هموگلوبین و هماتوکریت نیز جزئی از آن است را تجویز کند.
می دانید که این علائم امکان دارد علل دیگری داشته باشند که با انجام آزمایش خون از آن اطمینان حاصل می شود.

علائمی که در هنگام کمبود گلبول های قرمز ایجاد می شود چیست؟

1. سردرد
2. خستگی
3. تنگی نفس
4. پوست رنگ پریده
5. افزایش ضربان قلب
6. سرگیجه، ضعف یا سبکی سر

علائم افزایش تعداد گلبول های قرمز

1. خستگی
2. تنگی نفس
3. درد مفصل
4. اختلال خواب
5. ایجاد حساسیت در ناحیه کف دست یا کف پا
6. خارش پوست، به ویژه پس از دوش گرفتن یا حمام

دلایل افزایش تعداد گلبول های قرمز خون

1. کشیدن سیگار
2. بیماری قلبی مادرزادی
3. داروهایی مانند جنتامایسین و متیل دوپا
4. کم آبی بدن در اثر اسهال و سایر شرایط
5. کارسینوم سلول کلیه، نوعی سرطان کلیه
6. فیبروز ریوی، ضخیم شدن یا زخم شدن ریه ها
7. Cor pulmonale یا نارسایی سمت راست قلب
8. هیپوکسی یا سطح پایین اکسیژن خون زمانی که به ارتفاعات بالاتر می روید.
9. پلی سیتمی ورا، سرطان خون مغز استخوان که منجر به تولید بیش از حد گلبول های قرمز می شود.

درمان میزان غیر طبیعی RBC چیست؟

1. تزریق خون
2. تغییر داروی فعلی
3. در مواردی از قبیل کم خونی، امکان دارد تغییر در رژیم غذایی و استفاده از مکمل های غذایی کارساز باشد.
4. مصرف دارو برای تحریک مغز استخوان در تولید گلبول‌ های قرمز به ویژه برای افرادی که دوره شیمی درمانی یا پرتو درمانی را گذرانده‌ اند.

کلام آخر

همانطور که اشاه نمودیم تست RBC مهم است چون گلبول های قرمز خون حاوی هموگلوبین می باشند که اکسیژن را به همه بافت های بدن حمل می‌ کنند. تعداد گلبول های قرمز بر مقدار اکسیژنی که بافت ها می‌ توانند دریافت کنند، اثر می‌ گذارد. بافت های شما برای عملکرد خود نیاز به اکسیژن دارند.

نگارش و گردآورنده: رضا رحیمی

منبع: آزمایشگاه فارابی

CRP در آزمایش خون به چه معناست؟ نشانه ها و علل

CRP در آزمایش خون CRP در آزمایش خون چیست؟

علت مثبت شدن آن و تفسیر آزمایش مرتبط بازنگری علمی توسط تیم اکسترنبروز شده در 10 می 2021 CRP در آزمایش خون؛ تفسیر و توضیح CRP مخفف C-Reactive-Protein است و به معنی پروتئین واکنش دهنده فاز حاد می باشد. در آزمایش خون ممکن است بصورت CRP Quantitative یا hs-CRP که مخفف High Sensitive CRP به معنی حساسیت بالا یا حتی us-CRP که مخفف Ultra Sensitive CRP به معنی حساسیت فوق العاده بالا است گزارش شود. در ادامه به بررسی این آزمایش می پردازیم و اینکه CRP در آزمایش خون چیست و چگونه تفسیر می شود، مثبت شدن آن چه معنی می دهد و اینکه آیا خطرناک است و نشان دهنده بیماری خاصی نظیر سرطان است یا خیر. CRP در آزمایش خون چیست؟ CRP یا پروتئین C واکنش دهنده فاز حاد، یک نوع پروتئین است که توسط کبد در پاسخ به التهاب ایجاد می شود. بنابراین هر زمانی که در بدن التهاب ایجاد شود،‌ این پروتئین در خون افزایش پیدا می کند. CRP مثبت نشان دهنده چه بیماری است؟ همانطور که گفته شد، مثبت شدن این آزمایش نشان از وجود التهاب در بدن است،‌ بنابراین هر عاملی که باعث ایجاد التهاب شود، از عفونت ها گرفته تا بیماری های خودایمنی، روماتیسم ها، واسکولیت ها و سرطان ها می توانند باعث مثبت شدن CRP در آزمایش خون شوند. پس CRP مثبت نشان دهنده یک نوع بیماری خاص نظیر سرطان نیست بلکه یک آزمایش بسیار غیراختصاصی است و عوامل بسیاری می توانند سطح این پروتئین را در خون بالا ببرند. بعضی از مطالعات نشان داده اند که بین سطح بالای این پروتئین و افزایش احتمال حمله قلبی یا سکته مغزی ارتباط وجود دارد، بطوری که در بین مردان بالغ سالم، افرادی که CRP بالایی دارند ، سه برابر بیشتر از کسانی که CRP پایین داشتند ، احتمال حمله قلبی را نشان دادند. این در بین مردانی بود که سابقه قبلی بیماری قلبی نداشتند. همچنین طبق مطالعه ای که دپارتمان بهداشت زنان هاروارد انجام داد، مشخص شد که بالا بودن سطح CRP در آزمایش خون بیشتر از بالا بودن کلسترول می تواند خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی را در زنان پیش بینی کند. آزمایشات مرتبط و همراه پزشکان ممکن است این آزمایش را به همراه آزمایشات دیگر در خواست دهند تا خطر ابتلا به بیماری قلبی یا سکته مغزی فرد را ارزیابی کنند. همچنین تحقیقات جدیدی وجود دارد که نشان می دهد CRP ممکن است به عنوان پیش بینی کننده در نتایج سلامتی مرتبط با بیماری انسدادی مزمن ریوی (COPD) استفاده شود. همانطور که گفته شد این آزمایش بسیار غیراختصاصی است و صرفا نشان از وجود التهاب در بدن می دهد. اگر بدن در وضعیت التهابی باشد، میزان این پروتئین در خون بالا می رود. از طرفی وضعیت التهابی با افزایش بیماری های قلبی، عروقی و مغزی همراه است. از جمله دیگر بیماری هایی که در آن ها میزان CRP در آزمایش خون بالا می رود می توان به موارد زیر اشاره کرد: بیماری التهابی روده (IBD) روماتیسم مفصلی لوپوس در بسیاری از موارد در کنار این آزمایش، آزمایشات دیگری نظیر CBC،‌ESR و بسته به شک بالینی پزشک، آزمایشات مرتبط دیگر نیز درخواست می شوند. ارتباط با بیماری های قلبی همانطور که گفته شد بسیاری از مطالعات از ارتباط CRP با بیماری های قلبی عروقی خبر می دهند. افراد با سطح CRP بیشتر یا مساوی 2 میلی گرم در لیتر به احتمال زیاد در آینده ممکن است به بررسی و درمان بیماری های قلبی عروقی نیاز پیدا کنند. همچنین ممکن است این آزمایش نقش مهمی در شناسایی افرادی داشته باشد که ممکن است نیاز به پیگیری دقیق یا درمان فشرده تر بعد از سکته قلبی یا اقدامات قلبی داشته باشند. علاوه بر میزان CRP بالا، عوامل زیر نیز می توانند باعث افزایش خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی شوند: دیابت (بالا رفتن FBS) فشار خون بالا کلسترول بالا سیگار کشیدن رژیم غذایی ناسالم فعالیت بدنی محدود مصرف الکل بیش از حد اضافه وزن و چاقی سابقه خانوادگی بیماری قلبی آمادگی های لازم برای انجام آزمایش هیچ آمادگی خاصی برای انجام این آزمایش لازم نیست. نیازی نیست ناشتا باشید یا رژیم غذایی خاصی را رعایت کرده باشید یا ساعت خاصی از روز به آزمایشگاه مراجعه کنید. در هنگام مراجعه به آزمایشگاه، پرسنل مسئول رگ گیری ابتدا پوست محل خون گیری را که معمولا در ناحیه ساعد یا آرنج است با الکل ضدعفونی می کند. در مرحله بعد، یک باند الاستیک را در اطراف بازوی شما می پیچند و باعث می شود رگ های شما کمی برجسته شود. سپس مسئول تزریقات، یک سوزن کوچک را به داخل رگ وارد کرده و خون شما را در یک ویال استریل جمع می کند. بعد از اینکه پرستار نمونه خون شما را جمع آوری کرد، باند الاستیک اطراف بازوی شما را جدا می کند و از شما می خواهد که فشار را به قسمت سوراخ سوراخ با گاز وارد کنید.همچنین ممکن است از نوار یا بانداژ برای نگه داشتن گاز در محل استفاده کنند. آیا این آزمایش خطرناک است؟ این یک آزمایش معمول با خطر پایین است، اما مانند هر عمل خونگیری دیگری ممکن است با عوارض زیر همراه باشد: خون ریزی بیش از حد سرگیجه یا سیاهی رفتن چشم ها کبودی یا عفونت در محل خون گیری تفسیر CRP در آزمایش خون واحد اندازه گیری CRP میلی گرم در لیتر است. البته بعضی از آزمیشگاه ها صرفا آن را با عنوان مثبت و منفی گزارش می کنند که دقیق نیست. به طور کلی سطح پایین CRP بهتر است، زیرا نشان از عدم وجود التهاب یا التهاب مختصر در بدن دارد. هر چه این مقدار بالاتر باشد نشان از وجود التهاب شدیدتری است. در بعضی از مطالعات نتیجه گیری شده است که مقدار CRP کمتر از ۱ میلی گرم در لیتر نشان می دهد که شما در معرض خطر کم بیماری قلبی عروقی هستید. میزان بین ۱ تا ۲٫۹ میلی گرم در لیتر به این معنی است که شما در معرض خطر متوسط ​​هستید و مقدار بیشتر از 3 میلی گرم در لیتر به معنای خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی است. اگر CRP بالای ۱۰ میلی گرم در لیتر باشد نیاز به بررسی های بیشتری در رابطه با ابتلای فرد به بیماری های دیگری می باشد. میزان CRP خیلی بالا ممکن است با بیماری های زیر در ارتباط باشد: عفونت استخوان یا استئومیلیت آرتریت های التهابی بیماری التهابی روده (IBD) بیماری سل لوپوس و سایر بیماری های روماتولوژی و خودایمنی سرطان، به خصوص لنفوم ذات الریه یا عفونت قابل توجه دیگر CRP در بارداری سطح CRP برای افرادی که قرص های ضد بارداری خوراکی (OCP) مصرف می کنند افزایش یابد. با این حال ، سایر نشانگرهای التهاب نظیر ESR در این افراد طبیعی هستند. افزایش CRP در دوران بارداری ممکن است نشان از احتمال ایجاد عوارض بارداری باشد، اما برای درک کامل نقش CRP و بارداری مطالعات بیشتری لازم است. اگر باردار هستید یا به عفونت مزمن یا التهاب مزمن مبتلا هستید، این آزمایش بعید است که خطر بیماری قلبی را به طور دقیق ارزیابی کند.

نگارش و گردآورنده: رضا رحیمی

منبع: اکسترن

لوسمی یا سرطان خون علائم و راههای تشخیص و درمان آن

لوسمی یا لوکمیا سرطان سلول‌های خونی است و گلبول‌های خونی انواع مختلفی دارند، از جمله گلبول‌های قرمز (RBCs)، گلبول‌های سفید (WBCs) و پلاکت‌ها. به طور کلی، به سرطان‌ های WBCs لوسمی گفته می‌شود. اختلال در روند تولید سلول‌های خونی سبب ایجادسرطان خون می‌شود. در چنین شرایطی، سلول‌ها دیگر نمی‌توانند کار طبیعی خود را انجام دهند و ممکن است تعدادشان بسیار زیاد و خارج از کنترل شود. بنابراین خون نمی‌تواند کار مربوط به خود را به‌ درستی انجام دهد. برای مثال نمی‌تواند علیه عفونت ها بجنگد یا خونریزی ناشی از یک زخم را مهار کند.

لوسمی چیست و بیماری لوکمیا چگونه است؟

WBCs بخش مهمی از سیستم ایمنی بدن است. آن‌ها بدن را در برابر تهاجم باکتری‌ها، ویروس‌ها و قارچ‌ها و همچنین سلول‌های غیرطبیعی و سایر مواد خارجی محافظت می‌ کنند. در سرطان خون، WBCs مانند WBCs معمولی عمل نمی‌ کند. همچنین سرعت تقسیم آن‌ها بسیار بالا است، تا حدی که جایی برای سلول‌های طبیعی باقی نمی‌ماند. گلبول‌های سفید بیشتر در مغز استخوانتولید می‌شود، اما انواع خاصی از آن‌ها در غدد لنفاوی،طحال و غده تیموس نیز ساخته می‌شوند. پس از تشکیل، در خون و لنف جریان یافته (مایعی که از طریق سیستم لنفاوی گردش می‌کند) و در غدد لنفاوی و طحال متمرکز می‌شوند. نام دیگر سرطان خون بیماری لوسمیاست. گاهی بیماری لوسمی حاد در افراد مبتلا دیده می‌شود.

با بیمارستان دی همراه باشید تا بدانید علائم سرطان خون و نشانه های لوکمیا و نشانه لوسمیچیست و چطور می‌توان با تشخیص زودهنگام علائم اولیه سرطان خون این بیماری را درمان کرد.

عوامل خطر لوسمی و علت سرطان خون چیست؟

علت سرطان خون مشخص نیست. با این وجود عوامل مختلفی شناسایی شده‌اند که ممکن است خطر ابتلا بهانواع سرطان خون را افزایش دهد. که شامل:

• سابقه خانوادگی سرطان خون
• سیگار کشیدن که خطر ابتلا به بیماری AML یا لوسمی حاد را افزایش می‌دهد (سرطان خون AML)
• اختلالات ژنتیکی مانند سندرم داون
• اختلالات خونی، مانند سندرم میلودیسپلاستیک که بعضا «پره لوکمیا» خوانده می‌شود
• سابقه درمان سرطان با شیمی درمانی یا پرتودرمانی
• قرار گرفتن در معرض اشعه زیاد
• قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی مانند بنزن

انواع سرطان خون چیست؟

ممکن است شروع لوسمی حاد (شروع ناگهانی) یا مزمن (شروع کند) باشد. در لوسمی حاد، سلول‌های سرطانی به سرعت تکثیر می‌شوند. در لوسمی مزمن، بیماری به آرامی پیشرفت می‌کند و علائم اولیه سرطان خون ممکن است بسیار خفیف باشد. لوسمی نیز با توجه به نوع سلول طبقه‌بندی می‌شود. لوسمی مربوط به سلول‌های میلوئیدی، لوسمی میلوژن خوانده می‌شود. سلول‌های میلوئیدی سلول‌های خونی نابالغی هستند که به طور معمول به گرانولوسیت‌ها یا مونوسیت‌ها تبدیل می‌شوند. لوسمی مربوط به لنفوسیت‌ها، لوسمی لنفوسیتی نام دارد. چهار نوع اصلی سرطان خون وجود دارد:

1. لوسمی میلوئیدی حاد (AML)
2. لوسمی میلوئیدی حاد (AML) ممکن است در کودکان و بزرگسالان رخ دهد. این شایع‌ترین نوع سرطان خون است. میزان بقای پنج ساله AML 26.9 درصد است.
3. لوسمی لنفوسیتی حاد (ALL)
4. لوسمی لنفوسیتی حاد (ALL) بیشتر در کودکان رخ می‌دهد. NCI تخمین می‌زند سالانه حدود ۶۰۰۰ مورد جدید ALL تشخیص داده می‌شود. بقای پنج ساله برای ALL 68.2 درصد است.
5. لوسمی میلوئیدی مزمن (CML)
6. لوسمی میلوئیدی مزمن (CML) بیشتر بزرگسالان را تحت تاثیر قرار می‌دهد. براساس NCI، سالانه حدود ۹۰۰۰ مورد جدید CML تشخیص داده می‌شود. میزان بقای پنج ساله برای CML 66.9 درصد است.
7. لوسمی لنفوسیتی مزمن (CLL)
8. لوسمی لنفوسیتی مزمن (CLL) به احتمال زیاد افراد بالای ۵۵ سال را درگیر می‌کند. در کودکان بسیار نادر است. طبق NCI، سالانه حدود ۲۰،۰۰۰ مورد جدید CLL تشخیص داده می‌شود. بقای پنج ساله برای CLL ۸۳.۲ درصد است.
9. لوسمی سلول‌های مویی یک زیر گروه بسیار نادر CLL است. نام آن از ظاهر لنفوسیت‌های سرطانی در زیر میکروسکوپ گرفته شده است.

برای آنکه بدانید لوسمی چه بیماری است و علائم لوسمیچیست باید آزمایش بدهید و علائم سرطان در آزمایش را بررسی کنید. شما از طریق درمانکده می‌توانید در خانه یا محل مورد نظر خود آزمایش دهید و جواب را در مدت کوتاهی دریافت کنید.

علائم سرطان خون و نشانه لوسمی چیست؟

علائم سرطان خون در زنان و مردان شامل موارد زیر است:

• تعریق بیش از حد، به خصوص در شب (به نام«عرق شب») از علائم سرطان خون است.
• خستگی و ضعفی که با استراحت از بین نمی‌رود نیز از نشانه های لوکمیا است.
• کاهش وزن ناخواسته ممکن است علائم سرطان باشد.
• درد استخوان و حساسیت یکی از علائم سرطان است.
• غدد لنفاوی متورم بدون درد (خصوصا در گردن و زیر بغل) نیز نشانه لوسمی است
• بزرگ شدن کبد یا طحال
• لکه‌های قرمز روی پوست، به نام پتشی
• به راحتی خونریزی کرده و کبود می‌شود
• تب یا لرز
• عفونت‌های مکرر

سرطان خون معمولاً گلبول‌های سفید خون را درگیر می‌کند. گلبول‌های سفید خون مبارزان قوی عفونت هستند این سلول‌ها به‌طور طبیعی در بدن رشد کرده و تقسیم می‌شود، زیرا بدن به آنها احتیاج دارد اما در افراد مبتلا به سرطان خون، مغز استخوان مقدار زیادی گلبول سفید غیرطبیعی تولید می‌کند که عملکرد صحیحی ندارند.

درمان سرطان خون می‌تواند پیچیده باشد که بستگی به نوع سرطان خون و سایر عوامل دارد اما استراتژی‌ها و منابعی وجود دارد که می‌تواند به موفقیت درمان کمک کند.

علائم

علائم سرطان خون بسته به نوع سرطان خون متفاوت است. علائم و نشانه‌های شایع سرطان خون عبارتند از:

• تب یا لرز
• خستگی مداوم، ضعف
• عفونت‌های مکرر یا شدید
• کاهش وزن ناگهانی
• تورم غدد لنفاوی، بزرگ شدن کبد یا طحال
• خونریزی و کبودی پوست
• خونریزی مکرر از بینی
• لکه‌های کوچک قرمز در پوست
• تعریق زیاد به خصوص در شب
• استخوان درد

مراجعه به پزشک

اگر فرد علائم و نشانه‌های مداوم و نگران کننده داشته باشد باید به پزشک مراجعه کند

علائم سرطان خون غالباً مبهم است حتی ممکن است علائم اولیه لوسمی نادیده گرفته شود زیرا ممکن است شبیه علائم آنفولانزا و سایر بیماری‌های شایع باشد به نحوی که گاهی اوقات سرطان خون در طی آزمایش خون برای برخی از بیماری‌های دیگر کشف می‌شود.

علل

علت دقیق سرطان خون هنوز مشخص نیست اما به نظر می‌رسد ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در ایجاد آن نقش دارد. به طور کلی، تصور می‌شود که سرطان خون هنگامی رخ می‌دهد که برخی از سلول‌های خونی تغییراتی(جهش) در ماده ژنتیکی یا DNA خود پیدا کنند. DNA سلول حاوی دستورالعمل‌هایی است که عملکرد سلول را تعیین می‌کند. به طور معمول، DNA با سرعت تعیین شده رشد سلول را مشخص کرده و در یک زمان مشخص مرگ آن را تعیین می‌کند. در سرطان خون، جهش‌های ایجاد شده در سلول‌های خونی باعث رشد و تقسیم ادامه‌دار این سلول‌ها می‌شود و تولید سلول‌های خونی از کنترل خارج می‌شود. با گذشت زمان، سلول‌های غیر طبیعی می‌توانند سلول‌های خونی سالم را از مغز استخوان حذف کنند و منجر به کاهش تعداد گلبول‌های سفید خون، گلبول‌های قرمز خون و پلاکت‌ها شوند که باعث ایجاد علائم و نشانه‌های سرطان خون می‌شود.

طبقه‌بندی لوسمی‌ها

پزشکان سرطان خون را بر اساس سرعت پیشرفت و نوع سلول‌های درگیر طبقه‌بندی می‌کنند.

۱. طبقه‌بندی بر اساس سرعت پیشرفت سرطان خون:

• سرطان خون حاد: در سرطان خون حاد، سلول‌های غیرطبیعی خون، سلول‌های خونی نابالغ (بلاست) هستند که نمی‌توانند عملکردهای طبیعی خود را انجام دهند و به سرعت تکثیر می‌شوند، بنابراین بیماری به سرعت بدتر می‌شود. سرطان خون حاد به درمان تهاجمی و به موقع نیاز دارد.
• سرطان خون مزمن: انواع مختلفی از لوسمی‌های مزمن وجود دارد که برخی از آنها سلول‌های زیادی تولید کرده و برخی دیگر سلول‌های زیادی تولید نمی‌کنند. سرطان خون مزمن سلول‌های خون بالغ‌تری را درگیر می‌کند. این سلول‌های خونی با سرعت کمتری تکثیر یا جمع می‌شوند و می‌توانند برای مدتی عملکرد طبیعی داشته باشند. برخی از انواع سرطان خون مزمن در ابتدا علائم اولیه‌ای ندارند و می‌توانند تا سال‌ها مورد توجه و تشخیص قرار نگیرند.

۲. طبقه بندی براساس نوع گلبول های سفید خون:

• سرطان خون لنفوسیتی: این نوع سرطان خون سلول‌های لنفاوی(لنفوسیت‌ها) را که بافت لنفاوی را تشکیل می‌دهند، تحت تأثیر قرار می‌دهد. بافت لنفاوی سیستم ایمنی بدن را تشکیل می‌دهد.
• سرطان خون میلوئیدی: این نوع سرطان خون سلول‌های میلوئید را تحت تأثیر قرار می‌دهد. سلول‌های میلوئیدی باعث به وجود آمدن گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید خون و سلول‌های تولید کننده پلاکت می‌شوند.

انواع سرطان خون

انواع عمده سرطان خون عبارتند از:

1. سرطان خون لنفوسیتی حاد (ALL): شایع‌ترین نوع سرطان خون در کودکان است اما می‌تواند در بزرگسالان نیز رخ دهد.
2. سرطان خون میلوژن حاد (AML): در کودکان و بزرگسالان رخ می‌دهد اما AML شایع‌ترین نوع سرطان خون حاد در بزرگسالان است.
3. سرطان خون لنفوسیتی مزمن (CLL): شایع‌ترین سرطان خون مزمن در بزرگسالان بوده و ممکن است سال‌ها بدون نیاز به درمان باشد.
4. سرطان خون میلوژن مزمن (CML): این نوع سرطان خون عمدتا بزرگسالان را درگیر می‌کند. فرد مبتلا به CML ممکن است قبل از اینکه وارد مرحله‌ای شود که سلول‌های لوسمی با سرعت بیشتری رشد می‌کنند، ماه‌ها یا سال‌ها علائم کمی داشته باشد و یا علائمی نداشته باشد.
5. انواع دیگر و نادرتری از لوسمی نیز وجود دارد، از جمله لوسمی سلول مویی، سندرم‌های میلودیستپلاستیک و اختلالات میلوپرولیفراتیو

عوامل خطر

عواملی که ممکن است خطر ابتلا به برخی از انواع سرطان خون را افزایش دهند عبارتند از:

• درمان قبلی سرطان: افرادی که انواع خاصی از شیمی درمانی و پرتودرمانی را برای سرطان‌های دیگر انجام داده‌اند، خطر ابتلا به انواع خاصی از سرطان خون را دارند
• اختلالات ژنتیکی: به نظر می‌رسد ناهنجاری‌های ژنتیکی در بروز سرطان خون نقش دارند. برخی اختلالات ژنتیکی مانند سندرم داون با افزایش خطر ابتلا به سرطان خون در ارتباط است.
• قرار گرفتن در معرض برخی مواد شیمیایی: قرار گرفتن در معرض برخی از مواد شیمیایی مانند بَنزن - که در بنزین و صنایع شیمیایی استفاده می‌شود - با افزایش خطر ابتلا به انواع سرطان خون مرتبط است.
• سیگار کشیدن: کشیدن سیگار خطر ابتلا به سرطان خون میلوژن حاد را افزایش می‌دهد.
• سابقه خانوادگی سرطان خون: اگر اعضای خانواده به سرطان خون مبتلا شده باشند، احتمال ابتلا به این بیماری افزایش می‌یابد.
• با این حال، اکثر افراد با عوامل خطر شناخته شده به سرطان خون مبتلا نمی‌شوند و بسیاری از افراد مبتلا به سرطان خون هیچ یک از این عوامل خطر را ندارند.

نگارش و گردآورنده: رضا رحیمی

منبع

بیمارستان دی

https://www.mayoclinic.org/

ناباروری زنان دلایل و راههای درمان آن

آرزوی هر دختری است که بعد از ازدواج به مقام مادر بودن برسد و فرزند خود را به سلامت به دنیا بیاورد. نقش سلامتی آناتومی بدن، رشد یافتگی جسمانی، آمادگی روانی، سلامتی غدد درون ریز، تغذیه مناسب، تنظیم دوره پریودی، سلامت تخمدان ها، و سلامت شریک جنسی، همه و همه در فرزندآوری نقش کلیدی دارند.واژه ناباروری شامل زن و مرد می شود و متخصص فقط زنان نیست.

واژه ناباروری و نازایی، اغلب به عنوان یک اصطلاح کلی برای توصیف وضعیتی بکار می‌رود که یک زن قادر به باردار شدن نیست. تعریف واقعی و پزشکی ناباروری در زنان این است که یک زن پس از 12 ماه (حداقل سه بار در هفته) انجام نزدیکی محافظت نشده و منظم، قادر به بارداری نیست. ناباروری می‌تواند مسئله عاطفی و بسیار ناراحت‌کننده برای زنان و نیز مردان باشد، از این روی، دریافت توصیه‌ها و مشاوره حرفه‌ای در این زمینه بسیار مهم است. برخی از علت‌های ناباروری و نازایی در زنان قابل رفع و درمان است. برای عوامل نازایی که قابل درمان نیستند، روش‌های کمک بارداری، رحم جایگزین و یا جانشین می‌تواند به عنوان راه‌های جایگزین برای تشکیل خانواده در نظر گرفته شود.

ذکر این نکته مهم است که وجود مشکل ناباروری ممکن است لزوماً مربوط به توان باروری زنان نباشد، بلکه می‌تواند به علت ناباروری مردان و با توجه به مشکلاتی از قبیل تعداد کم و یا کیفیت ضعیف اسپرم باشد.

چه عواملی باعث ناباروری و نازایی در زنان می‌شود؟

عوامل متعدد و مختلفی برای ناباروری زنان وجود دارد و حتی گاهی اوقات علت آن ناشناخته است. شایع‌ترین دلایل عدم توانایی زنان برای بارداری، عبارتند از:

• آزاد شدن نامنظم تخمک از تخمدان - این امر می‌تواند ناشی از عوارض مختلف فیزیکی یا پزشکی مانند امراض عمومی، اختلالات و عدم تعادل هورمونی در بدن (که شایع‌ترین آن‌ها سندرم تخمدان پلی کیستیک است)، کاهش وزن یا اضافه وزن بیش از حد باشد. نارسایی زودرس تخمدان و یا یائسگی زودرس هنگامی رخ می‌دهد که تولید تخمک در تخمدان‌ها قبل از سن 40 متوقف می‌شود و زن نیاز به انجام برخی از درمان‌های کمک باروری به منظور بارداری دارد.
• انسداد یک یا هر دو لوله رحم از طریق عفونت - شایع‌ترین عفونتی که منجر به انسداد لوله‌های رحم می‌شود، عفونت ناشی از کلامیدیا است، که یک بیماری مقاربتی می‌باشد. چسبندگی‌های لگن ناشی از عمل جراحی و یا عفونت غیر از لوله‌های رحمی (مانند آپاندیسیت، بیماری التهابی روده) هم شایع است و می‌تواند منجر به انسداد لوله‌های فالوپ (رحم) شود.
• مشکلات رحم از جمله فیبروم و عوارضی مانند اندومتریوز – فیبروئید، توده‌ای است که از دیوار عضلات رحم به نام میومتر، پدید می‌آید. فیبروئیدهایی که مخصوصاً در داخل حفره رحم جای می‌گیرند، به عنوان یکی از علت‌های ناباروری شناخته شده‌اند. اندومتریوز می‌تواند منجر به تشکیل کیست در تخمدان و لگن شود. همچنین می‌تواند باعث تغیر شکل لوله‌های فالوپ شود، که این نیز به نوبه خود، می‌تواند منجر به ناباروری گردد.
• BMI (شاخص توده بدن) بسیار کم (کم وزنی شدید) و یا بیش از حد بالا (اضافه وزن یا چاقی) می‌تواند موجب مشکلات بارداری شود. زنانی که در طول بارداری قبلی خود، عمل جراحی، خراشیدن مکرر دیواره رحم و یا هر نوع عمل جراحی در داخل رحم خود داشته‌اند، ممکن است دچار زخم و چسبندگی داخل رحم (سندرم آشرمن) شوند که می‌تواند منجر به ناباروری آن‌ها گردد.
• دلایل دیگری نیز وجود دارد، که صرفاً وابسته به بیماری‌های زنان نیست (به عنوان مثال ارتباطی به دستگاه تناسلی زنان ندارد)، اما می‌تواند منجر به ناباروری گردد، از جمله:
  • بیماری موثر بر سلامت کلی جسمی و روانی.
  • مسائلی مانند لاغری و یا چاقی بیش‌ازحد، انجام ورزش‌های سنگین و شدید، سیگار کشیدن یا نوشیدن بیش‌ازحد الکل.
  • اختلال و عدم تعادل هورمونی در بدن، مانند تولید بیش از حد پرولاکتین، هورمون‌های تیروئید و آدرنال.

این امکان وجود دارد که (پس از تحقیقات)، علت ناباروری همچنان ناشناخته باقی بماند.

علائم و نشانه‌های ناباروری در زنان چیست؟

علائم و نشانه‌های ناباروری در زنان، بستگی به بیماری‌های زمینه‌ای عامل ناباروری دارد. در زنانی که دارای سیکل قاعدگی منظم هستند، در 95٪ مواقع، یک تخمک در هر سیکل (هر ماه) آزاد می‌شود. زنانی که دارای مشکل تخمک گذاری هستند، به احتمال زیاد دچار نامنظمی و یا عدم پریود (آمنوره) هستند. سندرم تخمدان پلی کیستیک، شایع‌ترین اختلال هورمونی در زنان مبتلا به ناباروری است که منجر به دوره‌های نامنظم قاعدگی می‌شود. برخی از زنان مبتلا به این عارضه، دچار رشد موهای زائد در صورت و بدن، ریزش موی ناحیه‌ای در پوست سر (آلوپسی) و افزایش وزن بیش از حد می‌شوند. در زنان مبتلا به آندومتریوز، احتمال زیادی برای پریود دردناک و شدید، درد پایین شکم، مقاربت جنسی دردناک و یا ترکیبی از این نشانه‌ها وجود دارد.

آیا ناباروری در زنان ارثی است؟

ناباروری یک بیماری ارثی نیست. اما عوارضی که می‌تواند باعث ناباروری شود، (مانند سندرم تخمدان پلی کیستیک، اندومتریوز و نارسایی زودرس تخمدان) اغلب در تعدادی از اعضای یک خانواده رخ می‌دهد.

ناباروری در زنان چگونه تشخیص داده می‌شود؟

یک آزمایش خون معمولاً در سه تا پنج روز اول پریود برای ارزیابی سطح هورمون‌ها انجام می‌شود. این تست، یک سنجش تقریبی از ذخیره تخمدانی (یعنی تعداد تخمک باقی‌مانده در تخمدان) را ارائه می‌دهد. در برخی از بیمارستان‌ها، تست اندازه‌گیری هورمون آنتی مولرین (ضد مولر) در خون می‌تواند به عنوان شاخص ذخیره تخمدانی استفاده شود. سونوگرافی تخمدان نیز برای شمارش تعداد تخمک احتمالی در طول چند روز اول پریود، یکی دیگر از روش‌های اندازه‌گیری ذخیره تخمدانی است. این آزمایش می‌تواند به اندازه‌گیری مقدار تخمک ذخیره بدن کمک کند. یک آزمایش خون نیز در روز 21 سیکل قاعدگی انجام می‌شود که وقوع عمل آزاد شدن تخمک‌ها (تخمک‌گذاری) را نشان می‌دهد.

همچنین آزمایشاتی برای تشخیص عفونت کلامیدیایی فعلی یا قبلی در نمونه خون و ادرار و سوآب تناسلی انجام می‌شود. یک آزمایش خون نیز معمولاً به عنوان بخشی از آزمایش باروری اولیه انجام می‌شود، که راهی برای اطمینان از محافظت زنان در برابر عفونت سرخجه است. روش تست باز یا مسدود بودن لوله‌های فالوپ می‌تواند بسته به علائم، اولویت‌های شخصی و خطرات احتمالی برای هر بیمار، متفاوت باشد.

چه روش‌های درمانی برای ناباروری وجود دارد؟

اولین و مهم‌ترین درمان نازایی، ایجاد بهترین وضعیت سلامتی ممکن به منظور بارداری است. این وضعیت شامل حفظ وزن ایده‌آل (شاخص توده بدن باید 21-25 باشد)؛ انجام ورزش منظم؛ اجتناب از سیگار و محدود کردن مصرف الکل به دو تا سه واحد در هفته است.

اکثر درمان‌های خاص به علت ناباروری بستگی دارد. شرایط خاصی مانند افزایش سطح پرولاکتین در خون و نیز اصلاح عدم تعادل هورمونی می‌تواند تخمک‌گذاری را به بدن زن بازگرداند. در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک که اضافه‌وزن دارند، درمان اصلی شامل کاهش وزن است. بعلاوه داروهایی نیز به این منظور استفاده می‌شود که شامل متفورمین، اسپیرنولاکتون و سیپروترون است که برای غلبه بر عدم تعادل هورمونی تجویز می‌شوند.

عمل تخمک‌گذاری اغلب با استفاده از داروهایی مانند کلومیفن سیترات (به شکل قرص) و یا از طریق هورمون تحریک‌کننده فولیکول (توسط تزریق) بازگردانده می‌شود. در طول این درمان، به منظور جلوگیری از تحریک بیش‌ازحد تخمدان و یا وقوع حاملگی چند قلو (ناشی از آزاد شدن بیش از یک تخمک)، زنان باید به دقت تحت نظارت و کنترل قرار گیرند. برای گروهی منتخب از زنان، انجام عملی موسوم به "دیاترمی تخمدان" ممکن است مفید باشد. این عمل شامل ایجاد چند سوراخ کوچک در تخمدان با استفاده از لاپاروسکوپ است. این کار می‌تواند به بازگرداندن عمل تخمک گذاری کمک کند.

درمان‌های خاص برای سایر علت‌های ناباروری، مانند برداشتن و یا درمان اندومتریوز، فیبروئید رحم، پولیپ رحم یا چسبندگی‌های لگن می‌تواند به بهبود قدرت باروری زنان کمک کند.

برای زنان دارای علل غیر قابل توضیح ناباروری یا علت‌های متفرقه ناباروری، از جمله اشکال در اسپرم همسر، انجام تکنیک‌های کمک باروری مانند لقاح آزمایشگاهی (IVF)، می‌تواند بهترین گزینه باشد. تکنیک IVF شامل جمع‌آوری تخمک‌های یک زن (یا استفاده از تخمک‌های اهدایی) و بارور کردن مصنوعی آن‌ها در آزمایشگاه با استفاده از اسپرم همسر (و یا اسپرم اهدایی) است. اگر لقاح موفقیت‌آمیز باشد، جنین به رحم زن منتقل می‌شود، که امید است به دیواره رحم بچسبد و منجر به بارداری گردد.

موفقیت درمان IVF به سن زن بستگی دارد. زنان جوان دارای بیشترین میزان موفقیت هستند. زنان مسن‌تر که دارای ذخایر بسیار اندک تخمک هستند و زنان مبتلا به نارسایی زودرس تخمدان نیاز به استفاده از تخمک‌های اهدایی برای انجام تکنیک‌های کمک باروری دارند.

یکی دیگر از گزینه‌هایی که ممکن است برای بیماران بدون رحم توصیه شود، استفاده از یک رحم جانشین است. در این مورد، باروری کمکی با استفاده از تخمک‌های خود بیمار انجام می‌شود و جنین در رحم جانشین دیگری تا زمان تولد کاشته می‌شود.

بطور کلی با توجه به موارد بالا، ناباروری در زنان اجزا اصلی دستگاه تولیدمثل زنان شامل تخمدان‌ها، لوله‌های رحمی و رحم است که در فرایند باروری و بارداری نقش اصلی را بر عهده ‌دارند. مشکلات رحم و لوله‌های رحمی، تخمدان، اختلالات هورمونی و بیماری‌های زمینه‌ای منجر به ناباروری زنان می‌شود. نقش مهم تخمدان‌ها، تولید تخمک بالغ و ترشح هورمون‌های استروژن و پروژسترون است، این هورمون‌ها علاوه بر ایجاد صفات ظاهری زنانه، بافت دیواره رحم (اندومتر) را برای لانه‌گزینی و رشد جنین آماده‌ می‌کنند. اگر اختلالی در عملکرد تخمدان‌ها ایجاد شود، باروری دچار اختلال می‌شود. به‌منظور باردارشدن، تمام مراحل تخمک‌گذاری و لقاح باید به‌درستی انجام شوند. یکی از شایع‌ترین علل اختلال درروند بلوغ تخمک‌ها و ترشح هورمون‌های تولیدمثلی زنان، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (تنبلی تخمدان) است. از نشانه‌ی این سندرم قاعدگی نامنظم، افزایش موهای زائد، جوش و چاقی است و می‌تواند زمینه‌ساز بروز مشکلات جدی مانند مقاومت به انسولین و دیابت شود. اختلال در ذخیره تخمدان به دلیل مشکلات ژنتیک، اشعه و برخی دارو‌ها رخ می‌دهد و تخمدان‌ها زودهنگام از کار می‌افتند و دیگر تخمک‌گذاری نمی‌کنند و درنتیجه هیچ تخمکی برای بارور شدن وجود ندارد. کیفیت و تعداد تخمک‌هایی که توسط تخمدان تولید می‌شود با افزایش سن به‌طور چشمگیری افت می‌کند. امکان باروری تخمک با کیفیت پایین وجود دارد، اما ممکن است تخمک بارور نتواند به‌درستی در رحم لانه‌گزینی یا به‌اندازۀ کافی رشد کند. انسداد یا آسیب دیدن لوله‌های رحم مانع رسیدن اسپرم به تخمک و جنین به رحم می‌شود. اختلال در لوله‌های رحمی می‌تواند به دلیل عفونت‌های مکرر لگنی، مشکلات مادرزادی، چسبندگی ناشی از بیماری اندومتریوز یا چسبندگی ناشی از عمل جراحی باشد. در اندومتریوز بافت اندومتر که به‌طور طبیعی در دیوارۀ رحم وجود دارد، در خارج از رحم رشد می‌کند. از نشانه‌های اندومتریوز، عادت ماهانه‌ی دردناک، درد هنگام برقراری رابطه‌ی جنسی، خونریزی شدید یا لکه‌بینی غیرطبیعی و درد در ناحیه‌ی تناسلی است. پولیپ‌های بزرگ یا چندگانه رحم و فیبروئیدهایی که بر روی حفره رحمی فشار وارد می‌کنند در توانایی اتصال و لانه‌گزینی جنین اختلال ایجاد می‌کنند و باروری را تحت تاثیر قرار می‌دهند. بیماری‌های ایمونولوژیک یا سیستمیک مثل نارسایی کلیه و کم‌کاری تیروئید علاوه بر از کار انداختن سیستم‌های دیگر بدن موجب اختلال در عملکرد سیستم تناسلی و ناباروری می‌شود. درمان ناباروری زنان عبارتند از: تحریک تخمک‌گذاری با دارو IUI (تلقیح داخل رحمی اسپرم) IVF ICSI کوتر تخمدان، لاپاروسکوپی، هیستروسکوپی و ... در درمان ناباروری زنان بسته به علت ناباروری ممکن است از یک یا دو روش باهم استفاده شود. با مراجعه زودهنگام به متخصص و انتخاب روش درمانی مناسب شانس بارداری افزایش می‌یابد.

نگارش و گردآورنده: رضا رحیمی

منبع: مهرزاد غلامپور دهکی، فوق تخصص غدد درون ریز و متابولیسم و متخصص داخلی

بیمارستان و زایشگاه بخش ناباروری بیمارستان حضرت مریم کرج، گلشهر

سردرد و سردردهای یک طرفه دلایل و علائم، تشخیص و درمان

سردرد یک طرفه چیست؟

حدود 50 درصد از افراد بزرگسال در سراسر دنیا به اختلال سردرد مبتلا هستند. برخی از سردردها جزئی هستند و با استفاده از درمان های خانگی برطرف می شوند، اما برخی از آن ها بسیار شدیدتر هستند و نیاز به مراقبت های پزشکی دارند. اگر سردرد همراه با تاری دید، حالت تهوع یا هر علامت دیگری که باعث نگرانی می شود رخ دهد، حتما به دنبال مراقبت های پزشکی باشید. اگر فردی دچار سردرد شدید و ناگهانی و ضعف در یک طرف بدن یا گیجی شود، نیاز به مراقبت های اورژانسی دارد.

سردرد

اما در سمت دیگری بسیاری از افراد سردرد را فقط در یک سمت سر خود تجربه می کنند. این درد ممکن است با علائم مختلفی از جمله خستگی، حالت تهوع و اختلالات بینایی همراه باشد. سردرد های یک طرفه یکی از دردناک ترین انواع سردرد ها هستند. سردرد های یک طرفهمعمولاً در نیمه‌ شب ها با درد شدید در اطراف یک چشم و در یک طرف سر، شما را بیدار می‌کند. حملات مکرر سردرد های یک طرفهمی‌تواند از هفته ‌ها تا ماه ‌ها طول بکشد و معمولاً با دوره‌ های بهبودی سردرد متوقف می‌شود، ادامه پیدا می‌کند. در طول دوره بهبودی، برای ماه ها و گاهی حتی سال ها سردرد رخ نمی دهد.

خوشبختانه سردرد های یک طرفه نادر هستند و تهدید کننده زندگی نیست. درمان ‌ها می‌توانند حملات سردرد های یک طرفه را کوتاه‌تر و کم‌تر کند. علاوه بر این، داروها می توانند تعداد سردردهای یک طرفه را تا حد بسیار زیادی کاهش دهند. این مقاله به بررسی علائم، علل و درمانسردرد یک طرفه می‌پردازد.

علائم و نشانه های رایج

سردرد یک طرفه به سرعت و معمولاً بدون هیچ گونه هشداری ظاهر می شود، اگرچه ممکن است ابتدا حالت تهوع و یک حالتی شبیه میگرن داشته باشید. علائم و نشانه های رایج در هنگامسردرد یک طرفه عبارتند از:

• درد طاقت‌آوری که عموماً فقط در پشت، یا اطراف یک چشم قرار دارد، اما ممکن است به سایر نواحی صورت، سر و گردن شما سرایت کند.
• درد فقط در پشت یک چشم، یک طرف شقیقه یا یک سمت پیشانی
• دردی که در شب شروع می شود، معمولاً 1 تا 2 ساعت پس از خواب
• گرفتگی یا آبریزش بینی در سمت آسیب دیده
• دردی که پس از گذشت 5 الی 10 دقیقه به اوج خود می رسد
• درد شدید که 30 تا 60 دقیقه طول می کشد
• علائم مرتبط ممکن است شامل موارد زیر باشد:
• مسدود شدن یا آبریزش بینی
• افتادگی پلک
• آبریزش و قرمزی در یک چشم
• صورت برافروخته یا عرق کرده
• رنگ پریدگی پوست (رنگ پریدگی) یا برافروختگی روی صورت شما
• تورم اطراف چشم در سمت آسیب دیده

سردرد

برخی از علائم سردرد یک طرفه شبیه میگرن است برای مثال حساسیت به نور و صدا ممکن است با سردرد یک طرفه رخ دهد، البته معمولاً در یک طرف سر.سردرد یک طرفه می تواند باعث درد شدید در یک طرف سر، اغلب در اطراف چشم شود. درد می تواند بسیار شدید باشد و حتی ممکن است با سوزش نیز همراه شود.

افراد جوان بسیار زیادی وجود دارند که سردرد های یک طرفه را تجربه می کنند. هنگامی کهسردرد رخ می دهد، معمولاً در چند قسمت به مدت 4 تا 12 هفته ایجاد می شود، و پس از آن متوقف می شود. این سردرد ها اغلب هر بار یک طرف را تحت تأثیر قرار می دهند.

علل سردرد یک طرفه

سردرد در یک طرف سر به دلیل عوامل مختلفی ایجاد می شود. همه چیز از یک سبک زندگی غلط گرفته تا آسیب سر می تواند یک عامل در ایجاد سردرد های یک طرفه باشد. در این بخش خلاصه ای از علل رایج سردرد یک طرفه آورده شده است.

برخی از سردرد یک طرفه به دلیل عوامل سبک زندگی ایجاد می شوند. شناخت منبع این سردرد ها می تواند راهی برای پیشگیری و به حداقل رساندن تاثیر این موضوع باشد. عوامل رایجی که می توانند این مسائل را به وجود آورند عبارتند از:

رژیم غذایی

یکی از دلایل رایج سردرد در افراد، حذف وعده های غذایی است. برخی غذاها و نوشیدنی ها می توانند حملات را تحریک کنند.

خواب: استراحت ناکافی در شب و داشتن برنامه خواب ناسازگار با میگرن و سردرد مرتبط است.

استرس: استرس و تنش محرک های میگرن هستند.

عوامل محیطی: مواردی مانند آلودگی هوا و بوها، نور شدید یا چراغ های چشمک زن، یا حتی تغییر در الگوهای آب و هوا همگی می توانند باعث سردرد شوند.

فعالیت بدنی: در حالی که ورزش منظم به پیشگیری از سردرد کمک می کند، فعالیت بیش از حد خود نیز می تواند وسیله ای برای ایجاد حملات سردرد باشد.

درباره سردرد پیشانی و چشم بیشتر بخوانید.

شرایط بهداشتی رایج

انواع بیماری های رایج می تواند باعث سردرد شوند. این بیماری ها شامل:

بیماری ها:

عفونت سینوس ها یا سینوزیت می تواند باعث التهاب در یک یا هر دو طرف سر شود. اگر فقط یک سینوس تحت تأثیر قرار گیرد، درد فقط در آن طرف سر احساس می شود. علاوه بر این، سردرد اغلب با عفونت های ویروسی مانند سرماخوردگی و آنفولانزا (آنفولانزا) همراه است. تب ناشی از این شرایط می تواند یکی دیگر از علل سردردهای یک طرفه باشد راه کار های پیشگیری از سردرد را در این مقاله بخوانید.

آلرژی:

سردرد یک طرفه سر نیز می تواند همراه با آلرژی باشد. این اتفاق زمانی می‌افتد که برخی غذاها، نوشیدنی‌ها و محرک‌های محیطی واکنش ایمنی بدن شما را تحریک ‌کنند، که همین امر سینوس‌ها را ملتهب می‌کند و باعث ایجاد درد در پیشانی و گونه‌ها می‌شود.

فشار خون بالا:

فشار خون بالا اغلب هیچ گونه نشانه خاصی ندارد. با این حال، علائم آن مانند سردرد، در برخی موارد ظاهر می شوند. این بیماری همچنین می تواند باعث سرگیجه و تنگی نفس شود.

درمان سردرد یک طرفه

درمان سردرد یک طرفه تا حد زیادی به علت آن بستگی دارد. درمان‌ های این شرایط معمولاً چندوجهی هستند و توصیه های پزشکی را با تغییرات سبک زندگی ترکیب می ‌کنند. این توصیه ها شامل استفاده از دارو های خاص پس از شروع سردرد، داروهای پیشگیرانه، تغییر شیوه زندگی و سایر درمان های پزشکی است. دربارهسردرد بعد از ترک کافئین بخوانید.

دارو های مختلف

هم داروهای بدون نسخه و هم داروهای تجویزی به درمان سردرد کمک می کنند. این دارو ها می توانند به شکل قرص یا برای تاثیر سریعتر به صورت اسپری بینی باشند. طبقات مؤثر داروها عبارتند از:

• داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)
• کافئین و NSAID ها (به عنوان مثال Excedrin)
• تریپتان ها
• آنتاگونیست های دوپامین
• آلکالوئیدهای ارگوت
• مواد افیونی (به ندرت برای دردهای مزمن استفاده می شود)

درمان‌های خانگی برای از بین بردن سردرد

گاهی اوقات برای از بین بردن سردرد، یک درمان خانگی ساده کافی است. در اینجا با چند روش تسکین سردرد بدون نیاز به دارو آشنا می‌شویم.

کمپرس سرد

قراردادن تکه‌های یخ پیچیده شده درحوله یا یک کیسه سبزیجات یخ زده بر روی پیشانی یا حتی دوش آب سرد، ممکن است درد ناشی از سردرد میگرنی را کاهش دهد. باید کمپرس را به مدت ۱۵ دقیقه روی سر خود نگه داشته و سپس به مدت ۱۵ دقیقه استراحت کنیم.

کمپرس گرم

قراردادن پارچه یا حوله گرم بر روی گردن یا پشت سر به کاهش درد ناشی از سردرد تنشی کمک می‌کند. در صورتی که سردرد ما سینوسی باشد، باید پارچه یا حوله گرم را در ناحیه‌ای که درد دارد، قرار دهیم. دوش آب گرم نیز ممکن است در این زمینه کمک‌کننده باشد.

کاهش فشار روی پوست سر یا سر

«سردردهای فشاری خارجی» می‌تواند ناشی از پوشیدن کلاه، سربند یا حتی عینک شنای بیش از حد تنگ باشد. کشیدن و سفت بستن موها نیز حتی می‌تواند باعث سردرد شود.

کم کردن نور محیط

نور زیاد یا چشمک‌زن می‌تواند باعث بروز سردردهای میگرنی شود. اگر مستعد چنین سردردهایی باشیم، باید پنجره‌ها را با پرده‌های تیره و ضخیم در طول روز بپوشانیم و در فضای باز از عینک آفتابی استفاده کنیم. همچنین، استفاده از صفحه‌های ضد نور بر روی صفحه مانیتور و لامپ‌های فلورسنت با طیف نور روز در وسایل روشنایی کمک‌کننده خواهد بود.

پرهیز از جویدن

جویدن آدامس ممکن است باعث درد در ناحیه فک و سر شود. همین امر در مورد جویدن ناخن‌ها، لب‌ها، قسمت داخلی گونه‌ها یا وسایلی مانند مداد نیز صادق است. اجتناب از مصرف غذاهای ترد (مثل پفک یا پاپ‌کورن) و چسبناک (مثل آب نبات و شکلات) و نیز کوچک‌کردن لقمه‌ها کمک کننده است. در صورت دندان‌قروچه، استفاده از محافظ دهان با مشورت دندانپزشک ممکن است سردردهای صبحگاهی را کنترل کند.

روغن نعناع

روغن نعناع دارای خاصیت آرامش‌بخشی است که به تسکین درد نیز کمک می‌کند. استفاده از مقدار کمی روغن نعناع بر روی شقیقه باعث تسکین سردرد می‌شود. توجه داشته باشیم که از تماس این روغن با چشم‌ها خودداری کنیم.

روغن اسطوخودوس

رایحه‌درمانی با استفاده از روغن اسطوخودوس می‌تواند یک راه موثر و ایمن برای تسکین سردرد باشد. این کار با استفاده از پخش‌کننده اسانس در هوا یا مالیدن مقدار کمی روغن در کف دست و استنشاق رایحه امکان‌پذیر است.

آب

کم‌آبی بدن می‌تواند باعث ایجاد یا تشدید سردرد شود.
مطالعات نشان داده است که یکی از علت‌های شایع سردردهای تنشی و میگرن، کم‌آبی مزمن بدن است. علاوه بر این، کم‌آبی بدن می‌تواند با ایجاد اختلال تمرکز و تحریک‌پذیری، علائم سردردهای ما را بدتر نشان دهد. نوشیدن آب، علائم سردرد را در اکثر افراد دچار کم‌آبی، طی ۳۰ دقیقه تا سه ساعت تسکین می‌دهد.
برای جلوگیری از سردردهای ناشی از کم‌آبی، نوشیدن آب کافی در طول روز و خوردن غذاهای آبدار کمک کننده است.

کافئین

نوشیدن کمی چای یا قهوه یا مصرف خوراکی‌های حاوی کمی کافئین در فاصله زمانی مناسب بعد از شروع درد، می‌تواند سردرد را کاهش دهد. باید به یاد داشته باشیم که مصرف بیش از اندازه کافئین هم می‌تواند منجر به سردرد شود.

زنجبیل

مطالعات نشان داده است که مصرف زنجبیل، به تنهایی یا همراه با داروهای مسکن معمولی که بدون نسخه قابل تهیه‌اند، باعث کاهش سردرد در مبتلایان به میگرن می‌شود. زنجبیل را می‌توانیم همراه با چای دم کرده یا به صورت مکمل از داروخانه تهیه کنیم.

منیزیم

منیزیم یک ماده معدنی مهم و ضروری برای عملکردهای بی‌شماری در بدن، از جمله کنترل قند خون و انتقال پیام‌های عصبی است.

شواهد نشان می‌دهد که کمبود منیزیم در افرادی که سردردهای میگرنی مکرر دارند، بیشتر از دیگران است. استفاده از منیزیم یک روش موثر برای کنترل سردرد است.

سبزیجات با برگ تیره مانند اسفناج، جزو بهترین منابع غذایی منیزیم هستند. یک فنجان اسفناج بین ۳۸ تا ۴۰ درصد میزان توصیه‌شده روزانه منیزیم مورد نیاز بدن ما را تامین می‌کند.

سایر مواد غذایی حاوی منیزیم عبارتند از:

• دانه‌ها، مانند تخمه کدو یا کدو
• بادام‌ها
• ماهی خال مخالی، ماهی تن و ماهی پولک
• ماست یا کفیر کم‌چرب
• لوبیا سیاه و عدس
• آووکادو
• انجیر
• شکلات تلخ

بیشتر بخوانید: علائم دیابت چیست؟

ویتامین ب کمپلکس

ویتامین‌های گروه ب، گروهی از ریز مغذی‌های محلول در آب هستند که نقش‌های مهم زیادی، از جمله ساخت انتقال دهنده‌های عصبی و تبدیل غذا به انرژی را در بدن ایفا می‌کنند./p>

برخی از ویتامین‌های گروه ب ممکن است در برابر سردرد اثری محافظتی داشته باشند. چندین مطالعه نشان داده است که مصرف مکمل‌های ویتامین ب، شامل ریبوفلاوین (B۲)، فولات، ب ۱۲ و پیریدوکسین (B۶) ممکن است علائم سردرد را کاهش دهد.

تخم مرغ، گوشت بدون چربی، شیر، کلم بروکلی، نان و غلات غنی شده منابع خوبی برای ریبوفلاوین (B۲) هستند.

عدس، سبزیجات با برگ سبز، تخم مرغ، کلم بروکلی، مارچوبه، طالبی و غلات غنی شده منابع خوبی برای فولات به حساب می‌آیند.

گوشت قرمز، ماهی و پرندگان، تخم مرغ، شیر و سایر محصولات لبنی حاوی ویتامین ب ۱۲ هستند.

گوشت مرغ، ماهی، سیب زمینی و سایر سبزیجات نشاسته‌ای و میوه‌ها (به غیر از مرکبات) سرشار از ویتامین B۶ هستند.

استفاده از مکمل ب کمپلکس (حاوی هر هشت ویتامین گروه ب) روشی مطمئن و مقرون به صرفه برای درمان طبیعی علائم سردرد است.

نگارش و گردآورنده: رضا رحیمی

منبع:

نوشین یمانی متخصص مغز و اعصاب و فلوشیپ سردرد

شرکت دارو سازی دکتر عبیدی

رئال کولیک راههای تشخیص و درمان آن

رنال کولیک، بیماری هزار چهره

هنگام ويزيت بيمار در مطب، درمانگاه و يا اورژانس بارها با بيماراني مواجه مي‌شويم كه با شكايت درد كليه يا كليه‌ها مراجعه می‌نمایند و در برخي موارد نيز تشخيص را دقيق تر بيان نموده و مي‌ گويند كه سنگ كليه داريم! اما در ويزيت اين بيماران چه نكاتي را بايد مد نظر داشت تا اولاً مطمئن شويم منشاء درد آنها كليوي است و دوم اينكه از چه اقدامات پاراكلينيكي كمك بگيريم تا به تشخيص برسيم و سوم اينكه چه مواردي نياز به ارجاع و يا مشاوره دارند؟

علت ايجاد درد

اتيولوژي ايجاد درد در بيماراني كه داراي سنگ سيستم ادراري هستند از نظر فيزيوپاتولوژيك كمي پيچيده است ولي تئوري‌هايي كه بيشتر در اين زمينه قابل قبول هستند عبارتند از: التهاب، هايپرپريستالتیسم و يا اتساع حالب و سيستم پيلوكاليس و افزایش فشار داخل لومن كه محصول انسداد ناشي از حركت سنگ مي‌باشند .

خصوصيات درد و علائم همراه

درد ناشي از سنگ سيستم ادراري (Renal colic) معمولاً شديدترين دردي است كه فرد در طول زندگي تجربه كرده است و عمدتاً به صورت حاد و acute onset آغاز مي‌شود محل درد ارتباط مستقيمي با محل سنگ ندارد و ممكن است درد در محل زاويه costovertebral يا كوادران‌هاي تحتاني شكم، كشاله ران و ناحيه اينگوينال و يا بيضه‌ها يا لابياها حس شود يا انتشار يابد.

علائم همراه به صورت حالت تهوع واستفراغ، هماچوري (ميكروسكوپيك يا گروس)، سوزش ادرار، تكرر ادرار و... ممكن است وجود داشته باشند كه در شرح حال بايد مد نظر قرار گيرند. در سابقه پزشكي بيمار بايد در مورد سابقه دردهاي مشابه يا سنگ‌هاي ادراري، بيماري‌هاي زمينه‌اي (مانند بيماري‌هاي استخواني، روده‌اي، متابوليك، نقرس و... ) ، سابقه اعمال جراحي، سابقه مصرف داروها و سابقه فاميلي سنگ‌هاي ادراري از بيمار سوال نمود.

معاينه باليني

درنگاه اول بيمار دچار رنال كوليك بيقرار است و از درد به خود مي‌پيچيد. تمايل بيمار به بي‌حركت بودن بايد شك به مشكلات اسكلتي عضلاني و يا پريتونيت را برانگيزد. از نظر علائم حياتي نكته بسيار حائز اهميت گرفتن درجه حرارت بدن بيمار است كه در صورت وجود تب به همراه سنگ و انسداد يك اورژانس اورولوژي مطرح است. پس از معاينه قلـب و ريه‌ها، معاينه شكم داراي اهميت فوق العاده زيادي مي‌باشد.

در معاينه شكم بايستي در مشاهده وجود هرگونه اسكار جراحي، برجستگي يا غير قرينه بودن شكم مورد توجه قرار گيرد. سمع اپيگاستر از نظر وجود بروئي ناشي از مشكلات عروق كليـــوي و وجود صداهــاي روده اي بايد مد نظر باشد. در لمس، نرم بودن شكم، وجود تندرنس و ريباند تندرينس، لمس توده به ويژه در نقطه مك بورني و ساير معاينات مربوط به بررسي پريتوان مي‌بايست انجام گردد.

در صورت وجود هرگونه تندرنس يا ساير علائم تحريك پريتوان جهت رد مسائل مهمي نظر آپانديسیت يا پاتولوژي‌هاي تخمدان (كه در قسمت تشخيص افتراقي ذكر شده‌اند) مشاوره جراحي عمومي بايد مد نظر باشد.

تشخيص‌هاي افتراقي

بيماري‌هايي نظير آپانديسيت، آبسه آپانديكولار، كيست‌هاي بزرگ تخمدان، پارگي كيست تخمدان، تورشن كيست تخمدان، حاملگي خارج رحمي، تورشن بيضه، پريتونيت، آمبولي مزانتر، ديورتيكوليت، ولولوس، سنگ‌ها ومشكلات كيسه صفرا و كبد ، دردهاي گوارشي با منشا معده و دئودنوم، پانكراتيت، انسداد روده، هرني اينگوينال، اپيديديم اركيت، بيماري‌هاي ايسكميك قلب نظير MI ، پريكارديت، آمبولي ريه وساير پاتولوژي‌هاي مربوط به ديافراگم و پلور، مشكلات عروقي كليه و آئورت نظير دايسكشن، آمبولی، آنوريسم و... مي‌بايست در تشخيص اقتراقي مد نظر قرار گيرند.

نگارش و گردآورنده: رضا رحیمی

منبع: پیمان صالحی، متخصص جراحی کلیه، مجاری ادراری و ناباروری مردان